Posts Tagged ‘rural life in the philippines’

Banda Roon

image of a person asking for direction, borrowed from .fotosearch.com/LIQ114/vl0008b021/

Banda roon. Hindi, banda rito/ fotosearch.com

Pag nagtanong ka ng direksyon doon sa mga taga-amin, ang karaniwang umpisa ng sagot sa iyo ay paparoon, paparito. Banda roon, banda rito. Ganyan. Wala halos eksaktong sagot. Puro approximate lang. Sa amin kasi noong panahong early ‘80s, wala namang landmark na istruktura. May mga bahay na naman sa tabi ng kalsada, pero di sila gaanong pansinin dahil walang pinta at medyo magkakapareho ang kanilang mga itsura.

 

Kadalasan, ang mga palatandaan noon ay mga puno sa lugar o kaya, hugis ng lupa. Pag puno ang sinabing tatandaan mo, kailangan may ideya ka ng mga puno – bukod sa punong niyog at punong mangga. Pag lupa ang paglalarawan, iyon ay kung patag, kung padahilig at kung paakyat. Pag baguhan ka o naliligaw doon sa amin, dapat matama kang makikinig sa pinagtatanungan mo. Sikapin mong intindihin ang ibinigay na instruction dahil pag hindi, mapapalayo ang iyong lakad.

 

image of a tree by the road

Puno ang madalas noong palatandaan/ freefoto.com/preview

 

Basic ang direksyong alam at kinasanayan ng mga taga-amin.

 

image of arrows pointing to four directions, borrowed from fotosearch.com/CSP318/k3186822/

Apat ang direksyong maaring puntahan/ fotosearch.com

Pa-ilaya, ibig sabihin, going North. Pa-ibaba, ibig sabihin, going South. Pa-silangan, going East. Pa-kanluran, going West.

 

Sa akin noon, medyo pina-simple ko na lang. Ang reference point ko lagi ay ang kinatatayuan ng aming bahay. Pag pa-ilaya, papunta sa kanto, sa highway. May mga dyip na roon, papuntang sunod na lungsod at may dumaraan na ring bus papuntang Maynila.

 

Pag pa-ibaba naman, papuntang iskul. Elementary school ng ibaba. May mga dyip na rin doon noon – byaheng pa-bayan. Pagdating nila sa bayan, may byahe naman do’n ng dyip at bus papuntang probinsya, sa Capitol. Makakarating ka na sa regional hospital, sa Kapitolyo o kaya sa pier.

 

Pag pa-kanluran, ang ibig sabihin sa akin noon ay papunta sa kuluong para umigib o kaya sa gubat, para mangahoy o pumitas ng mga bungang-kahoy.

Pag pa-silangan naman, ang ibig sabihin, papalabas ng kalsada. Ito iyong pangunahing kalsada ng nayon namin, hindi pa noon aspaltado, hindi sementado. Pag sa gawing iyon ka pupunta, malamang ikaw ay papasok sa eskwela o trabaho, gagala o kaya, makikipanood ng tv.

 

Image of an unpaved road in a rural area in the Philippines

Pag pasilangan, ganito ang mabubungaran/ http://www.flickriver.com

 

Ang clincher, medyo accurate ang reference point ko, hehe… Ang bahay namin ay talagang nasa boundary ng ilaya at ibaba. Nasa pagitan siya ng dalawang magkatabing nayon. Hindi eksaktong-eksakto, dahil ang bahay naman namin,  papasok pa sa loob. Lalakad ka pa ng mga 700 na metro bago makarating sa amin.

 

image of opposite directions, borrowed from fotosearch.com/IMG002/04005059

Saan nga ba?/ fotosearch.com

Ang trouble, hindi malaman ng mga tao kung kami ba ay taga-ilaya o taga-ibaba. Sa paningin ng mga taga-ilaya, taga-ibaba kami. Sa tingin naman ng mga taga-ibaba, taga-ilaya kami. 🙂

 

Ang kwento, dati talaga kaming taga-ilaya. Nakikitira kami noon sa isang bahay-kubo, tabi ng kalsada. Noong late ‘70s, nakapagpagawa ang aming ama ng isang sementadong bahay sa lupang mana niya sa ibaba, katabi ng bahay ng kanyang mga magulang. Iyon ‘yong bahay na kako nga ay nasa boundary. Paglipat namin, ang turing na ng mga taga-ilaya sa amin, Southerners, kumbaga. Mga taga-ibaba. Ang turing naman sa amin ng mga taga-ibaba, mga dayo. Mga likas na taga-ilaya.

 

Maitatanong, may malaki bang pagkakaiba ang dalawang baryo? Mayroon siguro. At least, sa panahong binabanggit ko, tila mayroon… Medyo iba ang taga-ilaya sa taga-ibaba noon.

 

Ang mga taga-ilaya, ang kabuhayan ay mas kiling sa pagbebenta ng mga kalakal na prutas at gulay. Pero, dahil mas malapit sila sa lungsod, mas malakas ang impluwensya sa kanila ng lungsod at ng malaking lungsod – ang Maynila. Mas maraming kabataan doong nagma-Maynila. Ang karamihan, ang mga eskwelahang pinapasukan, iyong mga sikat at mahal ang bayad. Ang pang–tuition nila pala, galing sa pinagbentahan ng niyog, abokado, ampalaya at patani. Dahil siguro sa ampiyas ng lungsod, mas abante ng konti ang mga pananamit at hilig sa musika ng mga taga-ilaya. At heto, mas leisurely sila kung maglakad. Hindi biro.

 

image of avocado fruits

Kalakal na prutas, panluwas/ konaearth.com

 

Ang mga taga-ibaba naman, ang kabuhayan ay pagtatanim ng palay at mais, manukan at babuyan at pagtatanim din ng mga gulay at spices na pambenta. Pero dahil mas malapit sila sa bayan, mas doon din siguro galing ang impluwensya ng kultura at kaalaman nila. Nang panahong iyon, mas kakaunti ang nagko-kolehiyo sa ibaba. Iyong ilang nagma-Maynilang taga-roon, ang mga eskwelahan ay hindi gaanong kilala at di rin mahal ang matrikula. Mas uso sa ibaba ang magtapos lang ng high school ang kabataan at pagkatapos ay tutulong na sa magulang sa pagtatanim o pangangalakal.

 

image of raw pepper on vine

Hindi pa pwedeng anihin/ commons.wikimedia.org

image of ripe pepper on vine

Pwede nang anihin/ nipahutgardens.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaya, di mo rin maiiwasang mapansing noon, di gaanong updated ang panlasa sa damit at musika ng mga kabataan sa ibaba. Pero, mas maraming maykaya roon – malalaki ang mga bodega nila ng butil, masagana kung sila ay maghanda sa mga okasyon at bago palagi ang sofa set nila sa mga bahay… Kung maglakad ang mga taga-ibaba ay mabibilis – siguro ay dahil magpapa-anak pa sila ng mga baboy, magpapa-ani pa sa mga pamintahan at maglilikom pa ng mga itlog na iluluwas. 😉

 

Sa kadahilang ang pamilya namin ay medyo itinuring na alien ng magkabilang panig, hati siguro ang naging impluwensya ng ilaya at ibaba sa amin. Karamihan sa aming magkakapatid ay natuto pang magtanim at mangalakal ng mga gulay at mahihilig pa sa halaman. Pero lahat kami, itinulak ng aming inang mag-aral. May mga pumasok sa bayan, may mga nag-aral sa lungsod. At halos lahat sa amin,  nakapag-Maynila. Malaking bagay iyon noon doon sa amin – ang makapagpa-pasok ng anak sa malaking lungsod… Tatlo lang sa pamilya ang masasabi kong may fashion sense – ang aming ina at dalawa sa aking mga kapatid. Minsan ay mabibilis kaming maglakad, kung minsan naman ay mababagal.

 

Hindi kaagad na-resolba ang isyu kung taga-ilaya o taga-ibaba kami. Tumagal iyon ng tumagal. Dalawang sets ng lokal na politiko ang nangangampanya lagi noon sa amin. Diplomatiko ang naging paraan ng mga magulang namin dito. Sa pagkaalam ko, ang aming ama ay sa ibaba bomoboto at ang aming ina naman ay sa ilaya. Nasa kolehiyo na yata kaming lahat nang ma-desisyunan ang usaping ito. Ang verdict, taga-ilaya raw kami. By that time, mas naka-lugar na kaming taga-ibaba kami,  doon na kami nasanay at andoon rin ang mas marami naming kamag-anak at kasabayan sa eskwela.

 

Kahit may geodetic findings na, magpasa-hanggang ngayon, taga-ibaba pa rin kami para sa mga taga-ilaya. Taga-ilaya pa rin kami para sa mga taga-ibaba. Pag ipinagtanong mo ang aming bahay sa kanto sa ilaya, sasabihin sa iyo ng mga tao doon, sumakay ka ng traysikel o maglakad pa-ibaba. Pag ipinagtanong mo naman sa may iskul sa ibaba kung saan ang amin, sasabihin sa iyo ng mga taga-roon, mag-traysikel o lumakad kang pa-ilaya.

 

image of an arrow pointing to the right

Papunta roon/ orthodox.clara.net

 

Kung tutuusin, pareho naman silang tama. Ang sa amin ay banda roon talaga. 😉

 

Sukatin Mo

 

Lumang Pantakal

 

Image of a big and a small ganta

Ang salop bilang panukat ng bigas at iba pang butil ay laganap noon di lang sa Pilipinas kundi sa iba’t ibang bansa/ http://www.marketmanila.com

Salop ang ginagamit na pansukat sa bigas doon sa amin noon. Pag bibili ka ng bigas sa palengke sa bayan, ang karaniwang dami ay lima o sampong salop. Pag mangungutang naman sa tindahan, karaniwang isang salop. Bibihira pa noon ang bumibili at nagtitinda ng bigas na por kilo. Isa pa, nang panahong iyon, ang bigas na binibili ng tingi ay inilalagay sa brown na supot na papel. Nilalagyan iyon ng masking tape o paper packing tape para maisara at di matapon ang package. Hindi uso noon ang bigas na nakasilid sa sandobag na plastic.

 

Ang salop ay ganta sa Ingles. Isa itong uri ng lalagyang pansukat – hugis cube, yari sa kahoy at butas ang ibabaw. Karaniwang sinasalok ang bigas mula sa sako gamit ang isang pantakal tulad ng tabo para mailagay sa salop.  Pagkatapos,  ito ay kinakalos ng manipis na patpat, para mapantay ang ibabaw.

 

FPJ, kinikilalang hari ng pelikulang Pilipino

Tatlong beses ginawa ni FPJ ang pelikulang Kapag Puno Na ang Salop – 1987, 1989 at 1990 / wikimedia.org

 

Ang sukat ng salop na naabutan ko noong ‘80s ay 2.24 na kilogramo.  Bago iyon, hindi raw standard ang yari, sukat at laman ng salop. Sabi ito sa mga pag-aaral. Sabi-sabi rin ito ng mga tao doon sa amin. Bukod pa sa pwede raw itong dayain pag mabilis ang kamay ng nagbibili at hindi naman listo ang mamimili. Ang style ng mga magulang ko noon, mayroon lang silang dalawang binibilhang pwesto – tiwala silang hindi sila dadayain ng mga iyon sa sukat.

 

Image of a tin can used as a chupa for measuring uncooked rice

Ang gatang ay karaniwang galing sa latang pinaglagyan ng gatas/ pt.wikihow.com

Pag nagsasaing naman noon, ang pansukat sa dami ng bigas ay gatang. Ang gatang ay karaniwang gawa sa lumang lalagyan ng gatas na pinukpok ang rim para di makasakit. Pag inutusan ka noong magsaing, ang karaniwang itatanong mo sa nag-utos ay ilang gatang karami. Ang isang salop na bigas ay naglalaman ng anim na gatang. Pag kokonti lang ang kakain ay tatlong gatang lang ang ipapasaing sa iyo. Pag marami naman kayong kakain, limang gatang. Ang gatang ay chupa sa Ingles.

 

Ang asin noon, nabibiling tinatakal sa malaking latang dating pinaglagyan ng baking ingredient. Kendihan ang tawag sa amin doon sa lalagyang iyong hindi naman nilalagyan ng kendi. Pansukat din ang kendihan noon ng iba pang butil na pagkain – sariwang utaw o soya beans, sariwa o tuyong mani, pinatuyong balatong o monggo, tapilan at kadyos.

 

 

Lumang Panukat

 

Ang tela naman ng damit ay binibiling yarda o yard ang pansukat. Dahil kokonti pa lang noon ang damit na biling-yari o ready-to-wear (RTW), kadalasang pupunta muna sa mananahi ang magpapatahi para itanong kung ilang yarda ang kailangan. Saka pa lang siya bibili ng tela sa palengke sa bayan o sa kalapit na lungsod. Hanggang sa ngayon naman ay marami pa rin sa Pilipinas ang nagtitinda at mamimiling gumagamit ng yarda bilang panukat. Hindi na nga lang ganoon karami ang nagpapatahi ng damit sa sastre.

 

Ang gatas noon ay nakalagay sa mga bote, lata at paketeng sinusukat sa pamamagitan ng ounce, hindi sa milliliter (ml), gaya sa ngayon. Ganoon din ang softdrinks. Pati ang mga gamot na syrup na ipinaiinom sa mga bata. Ang mga gamot naman noong para sa hayop at mga gamot na pang-spray sa halaman, karaniwang nabibili bilang concentrate. Yari sila sa pulbos at nakalagay sa instruction kung ilang gallon – hindi litro – ng tubig, ang dapat na idagdag bago gamitin.

 

 

Mas Luma Pa

 

Marami pa noon at hanggang sa ngayon ang gumagamit sa amin ng bahagi ng katawan o body parts bilang panukat ng mga bagay. Isang dakot na asin, isang kimis ng sitaw, limang dangkal na lalim ng hukay, sampong hakbang mula sa pinto, dalawang dipa ng tali – madalas  mong maririnig ang mga ito sa taga-amin.

 

image of a heap of tomatoes, borrowed from

Karaniwang nabibili ang kamatis noon sa pamamagitan ng tumpok/t1.gstatic.com

 

Marami rin sa amin iyong mga gumagamit ng sukat na tantyahan lang. Ang mga halimbawa nito ay isang patak na patis, isang kuhit ng mantekilya, kapiranggot na bibingka, isang tumpok ng kamatis, isang bungkos ng mangga, isang talaksan ng kahoy na panggatong, at iba pang panukat na hindi eksakto. Kakaiba rin sila marahil sa pandinig at pag-intindi ng mga taong ang inabutan nang panukat ay ang gramo, sentimetro, kilo at litro.

 

 

Bago Na Nga Ba?

 

Sa ngayon, pag sa grocery tayo mamimili, mapapansin nating mas lamang na ang paggamit ng metric system – marami na sa produkto doon ay kini-kilo o sinusukat kung ilang litro. O, di kaya naman, sa ibang produkto ay nakalagay kapwa ang English measures na ounce, pound, quart at gallon, katabi ng metric measures na milliliter, centimeter, kilogram at liter. Para sa akin, mas mahusay ang ganitong mixed labeling. Parehong nabibigyan ng impormasyon ang mga nasanay sa dating English system na maraming dekada rin naman nating ginamit, at iyong mga taong mas sanay na sa makabagong metric system.

 

image of a foot rule or ruler, borrowed from alphatools.com

Mas maiintindihan ang mga bagay kung alam natin ang kanilang sukat/alphatools.com

 

Tulad ng sinasabi ng marami,  sa malayong hinaharap, dapat tayong nakatingin sa mas maramihan at mas malawakang paggamit at pagsasabuhay ng Le Systeme International d Unites o ng metric system bilang mas moderno, mas eksakto at mas siyentipikong panukat.  Ito ay mas kilala bilang International System of Units (SI), ang standard na ginagamit sa pandaigdigang kalakalan. Kung nais nating ang Pilipinas ay makasabay, kundi man manguna, sa larangang ng kalakalan, nararapat lang na aligned sa world standard ang ating mga panukat.

 

 

Gaano Kadali, Kabilis, Kalaganap?

 

Lampas sa pagpapasa ng batas sa metrification, marami pa ang dapat gawin ng gobyerno para yakapin ng mga mamamayang Pilipino ang metric system. Katuwang dapat  rito ang manufacturers ng mga produkto at suppliers ng mga serbisyo sa bansa  – sa papel na payabungin pa ang kaalaman ng consumers sa mga lungsod at mga nayon.

 

Ang una marahil dapat gawin ng pamahalaan at ibang concerned groups, tulungan at gabayan  ang mga mamamayang paunlarin ang sariling kabuhayan at kakayahang lumikha ng mga bagay na maaaring ipagpalit at ipagbili. Kailangang paunlarin ang kalakalan sa antas komunidad, bayan, rehiyon at bansa para gamitin nang husto at lumaganap ang practice ng siyentipikong pagsukat ng mga bagay.

 

Hangga’t nananatili sa antas na production for consumption ang marami sa villages dito sa atin – dangkal, dipa at tantya – pa rin ang gagamitin ng mga tao at siyang mananaig na panukat sa pang-araw-araw.

 

image of a barrio lass spreading rice grains for drying in a village, borrowed from farm4.static.flickr.com

Makalumang paraan ng pagbibilad ng palay, laganap pa sa Pilipinas/ flickr.com

 

Habang ang diin ng product providers ay i-develop lamang ang hilig at panlasa ng mga mamimili, ng hindi tinutulungang itaas ang kanila mismong kakayanang gumawa, magbenta at kumita – nananatiling ampaw ang kaalaman natin sa pagsukat at pag-alam sa maraming bagay.

 

Hanggang hindi umaangat ang antas ng pamumuhay ng marami, mananatiling atrasado at abstrakto ang paggagap natin bilang tao sa concept of measure. Kahit sampong taon pang aralin sa eskwelahan ng mga bata ang conversion table ng English at metric system.

 

 

Pangarapin Din

 

Sa pagkaalaala ko, noong early ‘80s, ang asukal at ang galapong ng kape ang mga produktong nabibili na ng por kilo. Ang paliwanag marahil,  daantaon na nating produktong pang-export ang asukal at kape. Abante na ang pagsukat sa kanila noon pa man. Tanggap at kinasanayan na rin ng mga tao ang ganoong sistema.

 

image of sugar crystals, borrowed from diggingri.files.wordpress.com

Isa ang asukal sa mga produktong matagal nang iniluluwas ng Pilipinas/diggingri.files. wordpress.com

 

Sa kaparehong panahon, andami pang nabibili sa mga palengkeng pagkaing nakabalisungsong pa sa dahon ng saging, nakabalot sa lumang dyaryo, nakalagay sa mga plastic na ni walang pangalan ng produkto, walang timbang at walang sukat.

 

Sinasabi ba natin, pag tayong mga Pilipino lang ang bibili at gagamit, pwede na ang walang label? Pag sa sariling market ibebenta, pwede na ang mga produktong reject? Hindi na dapat istrikto sa sukat at kalidad pag pang-atin lang?

 

Palagay ko, bago tayo makasunod sa kung ano ang world standard, kailangan muna nating itaas ang pamantayan sa sariling atin. Dapat siguro, pataasin natin ang pagtingin sa ating lokal na pamilihan at sa mga lokal na mamimili – tayong mga Pilipino mismo. Para na rin hindi tayo laging namamangha sa mga gawa ng mga dayuhan, habang nanatiling panaginip ang kagustuhan nating ang ating mga produkto at tayo mismo – maging world class. 😉

 

Image of Lea Salonga, world-class actress and musician

Si Lea Salonga ang tumatak na imahe ng world-class na Filipina/ entertainment.inquirer.net

 

Siyanga pala, pangarap kong ang panutsang mani – isa sa mga produkto doon sa amin – makahabol sa status ng peanut brittle. Magkaroon ng tukoy na market, tuluy-tuloy na distribution channel at naka-package ng maayos – may masinop na lalagyan, may expiration date, may nakalagay na sugar at calorie content, moisture level at siyempre pa, kung ilang gramo. 🙂

 

 

* Short history on Philippine metrication:

 

Pre-1858 Measurement systems in Philippines reflects diversity of regional inhabitants.

~1858 Spain adopts metric system and introduces the metric system to the Philippines.

~1865 Philippine monetary system shifts to decimal.

~1905 Philippines lightly shifts to English system introduced by USA.

8/29/1916 Philippines adopts metric system after Philippine Autonomy Act signed.

1916-1975 Various measurement systems employed with metric system being prominent.

1/1/1975 Date set for sole metric system use via Presidential Decree No. 187.

7/16/1975 Presidential Decree No. 748 amends PD No. 187 to extend metrication efforts.

1/1/1983 Philippines officially adopts the metric system via Batas Pambansa Bilang 8.

4/13/1992 Philippine use of metric system reinforced via Republic Act 7394.

 

Nangggaling sa:

 

http://wiki.answers.com/Q/When_did_the_Philippines_adopt_the_use_of_metric_system

 

Iba pang links na pinaghalawan at/o kinonsulta :

 

http://www.springerlink.com/content/l7p526jwj25vg214/fulltext.pdf

http://avrotor.blogspot.com/2009/06/blog-post_27.html

http://www.bipm.org/utils/common/pdf/si_brochure_8_en.pdf

http://www.chanrobles.com/bataspambansabilang8.htm

http://pinoyteens.net/introduction-to-physics/367/

http://books.google.com.ph/books/ganta+of+rice&source

http://www.websters-online-dictionary.net/Tagalog/gatang

http://www.wordnik.com/words/ganta/exampleshttp://eskwela-apc-nstp.wikispaces.com/Volume

http://www.sizes.com/units/chupa.htm

http://www.imdb.com/name/nm0688093/filmoyear

http://en.wikipedia.org/wiki/Metrication

 

Links na kinonsulta rin subalit inire-rehistrong may pagdududa sa accuracy ng ilang nilalaman: 🙂

 

http://www.scribd.com/doc/18048667/Philippine-Units-of-Measurements

http://www.authorama.com/former-philippines-15.html

 

Hello world!

 

Welcome to my blog!

 

Sa kalakhan, ang site na ito ay tungkol sa mga karanasan namin ng aking mga kababata noong early ’80s na isinulat sa kasalukuyan.  Ang mga entries dito ay karaniwang tungkol sa buhay-bukid, naganap sa aming baryong, sa wika nga ng mga propesor ko dati,  poor and technologically backward pa.

 

Mahigit dalawang kilometro ang lalakbayin namin noon bago sapitin ang pinakamalapit na aspaltadong kalsada. May koryente na pero ilang kabahayan pa lang sa aming nayon ang nakakabili ng linya at sikat ang bahay na mayroong tv. Wala pa rin noong tubig sa gripo at lalong wala pang telepono.  At gaya nga ng sabi ng iba, marami pa noong nabibili ang singko, pero napakahirap kumita ng piso. Marami pa noong mga palayan doon sa amin.

 

Bata na ako nang panahong iyon. O, bata pa ako noon pero may kaunti nang bait para matandaan ang ilang mga bagay at pangyayaring tumulong humubog sa aking mga kapatid, kasabayan at sa akin mismo.

 

Gusto kong maitala ang mga karanasang ito para magkaroon ng ideya ang mga pamangkin ko tungkol sa buhay-buhay noong kapapanganak pa lang sa kanila o bago pa lang sila ipinanganak. Maaaring para sa kanila, ang mundong ito ay boring, weird at far out. Pero, maaari ring sa ibang pagtingin, ang kaparehong mundo ay interesting, typical at close to heart. Hindi natin malalaman hanggang di naisusulat, nababasa at napag-uusapan.

 

Sa aking pag-intindi, ang blogs ay ginawa at dinesenyo para mabasa at makita ng kasalukuyan at mga susunod na henerasyon. Tila sila mumunting paintings. Ang bawat entry ay tila canvass kung saan iginuguhit ang mga impresyon, hindi lamang ng may-akda, kundi pati rin ng mga babasa. Sa gayon, sikapin nating ang modest work of art na ito ay hindi ma-vandalize.

 

Ang mga panauhin at mambabasa nito ay welcome at inaanyayahang mag-komento sa mga paksa.

 

Maaari kayong mag-cite ng kahawig o kabaligtarang karanasan, magbigay ng kakaiba o kapareho mang opinyon sa paksa, magdagdag o magdugtong ng kwento, humingi o magbigay ng dagdag na paliwanag, magbigay ng pagwawasto at mungkahi sa nilalaman at sa anyo ng pagkakasulat, at, mag-umpisa at makibahagi sa debate (Constructive, ha?). But please do so responsibly.

 

Bawal dito ang mag-promote ng produkto at serbisyo. Iwasan din ang pagiging sobrang negatibo, sagad-sagarang panlalait at siyempre pa, ang paninirang-puri.

 

Tandaang anumang iyong isusulat dito ay maaring mabasa ng sinuman sa mundo, maging ng iyong kaapu-apuhan. Tandaan ding may option kang gumawa ng sariling blog. Panghuli, ipinapaalalang may karapatan ang may-akda ng blog, o di kaya ay ang moderator ng website (http://wordpress.com), na i-edit o i-delete ang mga komentong sa tingin niya o nila, ay di na nakakabuti sa diskusyon at di na nagpo-promote ng goodwill. Sisikapin natin ang maximum tolerance hanggang kaya.

 

Kung ang mensahe mo sa akin (may-akda) ay very personal, mas maiging i-email mo na lang ako sa read_blink_live@yahoo.com at nang tayo rin ay makapag-kumustahan.

 

Maraming salamat. Happy reading!

 

Doon Po sa Amin