Posts Tagged ‘nilakihang bahay’

Kahit Munti

image of a nipa hut

Ang mga bahay sa amin noong 70s ay karaniwang yari sa kubo/ t2.gstatic.com

Ang una naming bahay ay isang bahay-kubo. Naroon iyon sa tabing kalsada ng nayon, sa gawing ilaya. Pag-aari iyon ng mag-asawang taga-ibabang malapit na kamag-anak ng aming lolo. Nakitira lamang kami noon, kumbaga. Sa pagkaka-alam ko, ang bahay-kubong iyon ay ipinatayo ng mag-asawang matanda para pahingahan nila pag sila ay gumagawa sa kanilang lupa.

 

Ang sabi, wala raw kami noong matirahan kaya pinayagan nila ang aming pamilyang doon tumigil sa loob ng maraming taon. Kailangan din naman daw ng mag-asawa ng titingin-tingin sa kanilang lupain. Hindi pala-imik ang matandang lalaki, sa pagkaalaala ko. Ang matandang babae naman, pala-kwento sa aming nanay. Mabait sila sa amin, hanggang sa lumaki at nagsipag-tandaan na kaming magkakapatid. Laking pasasalamat namin sa kanila sa pagpapatira sa amin doon. Kahit ang bahay-kubong iyon ay munti.

 

Kubiko ang hugis ng bahay. Gawa iyon sa pawid na bubong, nilalang kawayang dingding at yari naman sa mga kinayas na patpat ng kawayan ang sahig. Mayroon iyong hagdang yari sa kahoy na may apat na baytang. Ang ilalim naman ng sahig ay silong. Ang silong ay tabihan ng mga gamit sa pagtatanim, lagayan ng mga sinibak na kahoy-panggatong at silungan ng mga alagang hayop. Pag tag-araw, lagayan din ang silong ng mga iniimbak na aning butil.

 

image of a bahay-kubo

Karaniwang may silong ang isang bahay-kubo/ t2.gstatic.com

 

Mayroon ding maliit na kusina ang bahay pero ang sahig nito ay lupa na. Ang kalan doon ay yari sa sementong nakaangat sa lupa at pinaglulutuan gamit ay kahoy. Katabi ng kalan ay ang munting lababong may kapirasong sabitan ng gamit-pangkusina.Yari rin sa iyon sa kawayan at banggerahan ang tawag. At gaya ng sabi sa libro, ang munting bahay-kubo ay may mga mumunting bintanang nabubuksan at naisasara sa pamamagitan ng mga tukod na kawayan.

 

image of a firewood stove in the rural areas

Masarap ang pagkaing luto sa kahoy/ bbc.co.uk

 

Maliit pa ako noong nakatira kami sa kubong iyon. Nang panahong iyon, hindi bababa sa sampong miyembro ng aming pamilya ang andoon kaya talagang masikip ito para sa amin. Maski pa, ang bahay ay walang hati o division sa loob. Mayroon lamang doong isang lumang aparador sa isang gilid at mayroon ding isang papag, na ang tawag sa amin ay katre. Sa itaas naman ng isang bahagi ng dingding, may nakasabit na dahong-palaspas at isang larawan ng Birheng Mariang karga ang sanggol na si Hesus.

 

Malamig kapag gabi sa una naming bahay. Pag tulugan na, dinig na dinig ang hampas ng hangin sa mga maninipis nitong dingding. Ang sahig naman ay may mga butas sa pagitan kaya pinapasok din ng hangin. Natatandaan ko, parati kami noong magkakapatid agawan at hilahan sa kumot. Pag umuulan, pinapasok ng tubig ang pawid na bubong kaya ang iba’t ibang parte ng bahay ay nilalagyan ng mga batya, timba at latang pansalo sa mga tulo.

 

image of the interior of a bahay-kubo

May mga butas  ang dingding at ang sahig/ free3dstextures.com

 

Tatlong tao lang ang kasya sa nag-iisa naming papag, kaya karamihan sa amin, sa banig na nakalatag sa sahig natutulog. Tabi-tabi kami noon. Dikit-dikit talaga para panlaban na rin sa lamig… Ang tatlo naman sa mga kapatid kong babae, sa ibabaw ng mesang kainan natutulog. Obligado sila noong magising ng maaga. Pag hindi, sila ang nakahain sa almusal.

 

image of a bed made from bamboo, borrowed from upload.ecvv.com

Iisang papag para sa isang malaking pamilya/ecvv.com

 

Dahil iisa lang ang aparador sa bahay, ang mga damit-pang-alis lang namin ang nakalagay roon. Ang mga damit naman naming pang-araw-araw, nakalagay sa mga lumang kahon ng gatas. Ang pirming lagayan ng mga kahong iyon ay sa ilalim ng katre.

 

Ang munting bahay na iyon ay hindi napapaligiran ng mga tanim na gulay, gaya ng sabi sa kantang bahay-kubo. Anupa at iyon ay napapalibutan ng mga tanim na kape. May puno ng kape sa harapan, mayroon din sa mga gilid at pinakamaraming tanim na puno ng kape sa likuran. May mga puno ng kapeng dalawang metro lang ang taas at mayroon namang siyam na metro na ang tangkad. May mga kape roong Robusta, Arabica, Liberica at Excelsa.

 

image of a coffee tree in bloom

Mabango ang kanilang bulaklak/ bigbamboostock.com

image of ripe coffee fruits

Mapupula ang mga bungang hinog/ chugginmccoffee.com

 

 

 

 

 

 

 

 

Ipinahihiwatig ng ating katutubong kanta, kaaya-aya raw tumira sa bahay-kubo kahit iyon ay tahanang munti. Sumasang-ayon ako nang lubos sa parteng ukol sa mga halaman sa paligid ng bahay-kubo. Katunayan, kasama sa mga magagandang alaala ng aking kamusmusan ang pagtakbu-takbo namin noon sa paligid ng munting bahay, ang mabangong amoy ng mga namumulaklak na kape at ang saya habang kami ay namumulot ng mga bunga nito.

 

Subalit romantiko sigurong sabihing ideal na tirahan ang bahay-kubo sa bansang tropiko. Magandang tirahan ang kubo kapag ang mag-asawa ay mayroon pa lamang iisa o dadalawang anak. Paglampas doon, marahil, dapat na silang lumipat o magpagawa ng mas malaki at mas matibay na tahanan. Kainaman pa ring may bahay-kubo sa gitna ng bukid para pagpahingahan ng magsasaka sa mga oras na tirik ang araw. Hindi rin naman siguro masama kung ang ibang kababayan nating may malalaking bakuran ay magpagawa ng bahay-kubo sa hardin.

 

Bilang isang Pinoy na nakatira sa bahay-kubo, masasabi kong maiging tirahan ang bahay-kubo pag tag-araw o summer. Tunay ngang masarap humiga sa kawayang-sahig na lampasutan ang hangin, kapag panahong maalinsangan. Masarap ring mangalumbaba sa bintana ng bahay-kubo at mangarap-ngarap kunwari – habang hinahintay mo ang pagdating ng iyong nanay o tatay na sigurado, may dalang pasalubong. 😉

 

image of children waiting for their parents, borrowed from t3.gstatic.com

Naghihintay sa may pinto at sa bintana/ article.wn.com

 

* Please see:

 

For Bahay-kubo lyrics and discussion:

http://www.ncca.gov.ph/pambata/our_country/songs_bahaykubo.htm

http://www.thingsasian.com/stories-photos/42348

http://www.allphilippines.com/?p=364

http://www.mamalisa.com/?t=es&p=1017&c=150

http://www.msray2008.com/2010/01/bahay-kubo.html

http://www.stuartxchange.org/BahayKubo.html

http://carinderia.net/blog/?p=222

http://heartsake.blogspot.com/2009/09/lullaby-for-mariah-bahay-kubo.html

 

For Felipe de Leon, Composer:

http://www.opm.org.ph/registry/artist_profile.php?artist_id=218

http://en.wikipilipinas.org/index.php?title=Felipe_Padilla_De_Leon

 

For Coffee cultivar or variety:

http://www.mfi.org.ph/contenteditor/uploads/files/special_coffee.pdf

http://www.coffee4dummies.com/articles/coffee_species