Posts Tagged ‘hirap sa tubig sa aming lugar’

Pag-iigib ng Tubig

Noong ’80s, wala pang tubig na dumadaloy patungo sa mga lababo at banyo ng mga bahay doon sa amin. Ang mayroon lamang ay mga artesian wells na mas kilala bilang igiban o tunggaan. Sa amin, pag sinabing tutungga, ang ibig sabihin ay magbobomba ng tubig.

Image of children fetching water from a common artesian well in the Philippines

Mahaba lagi ang pila ng mga timba at balde sa igiban sa amin/ d2sacalumpang.wordpress.com

 

Noon, kami ng aking mga kapatid at mga kasabayan ay lumaking laging nag-iigib. Kahit pa sabihing sa mga gawain noon sa bahay at sa bukid, isa sa pinaka-ayaw ko ang pag-iigib. Marami akong dahilan.

cartoon image of a girl fetching water, borrowed from dsguy411.deviantart.com

Hindi madali ang umigib / dsguy411.deviantart. com

Una, mahaba-haba ang lakaran. Mga 500 metro ang layo ng igiban sa bahay namin at ang daraanan pag-iigib ay open fields ng mga palayan at maisan. Gangga-monggo na ang pawis ng iigib, bago pa makarating sa pag-iigiban.

 

Ikalawa, sa igiban ay mahaba rin mismo ang pila. Hindi ito nakapagtataka: may isang artesian well lamang para sa bawat isandaang kabahayan sa aming lugar. Madalas, pagdating mo roon, ikaw ay pang-sampo o pang-labindalawa pa sa pila. Wala ring waiting shed sa igiban. Pare-parehong nakabilad sa init ng araw ang mga umiigib.

 

Ikatlo, ang pagbomba ng tubig mula sa poso ay kainamang ehersisyo kung mga anim na gallon lamang ang iigibin. Pero kung dalawang drum na ang kailangang punuin, tiyak na matapos ang pag-iigib, laglag ang mga balikat ng taga-igib.

 

Ikaapat, kung effort ang mag-bomba o tumungga ng tubig, higit pa sa roon ang hirap pagbibitbit pauwi ng inigib na tubig. Pag dala mo na ang mga punong containers, para bang humahaba ng higit sa normal ang iyong mga kamay at leeg at nararamdaman mo ring parang mas lumalayo ang pagitan ng igiban at ng inyong bahay.

 

image of a rice field in the philippines, borrowed from wn.com

Mainit maglakad sa gitna ng palayan /wn.com/janice

 

Habang dumaraan ka uli sa open fields, habang umaagos ang iyong pawis mula sa ulo, mukha, leeg hanggang sa likuran, doon mo naiintindihan ng husay ang leksyon tungkol sa gravity. Kung noong papunta ay nakukuha mo pang magpasipul-sipol, noong pabalik ay pangiwi-ngiwi na lang ang kaya mong gawin.

 

 

image of a small child fetching water, borrowed from amdcinternational.com

Mahirap magbomba ng tubig / amdcinternational.com

Gaano man kahirap, ang halos lahat doon sa amin ay kailangang umigib – lalaki, babae, matanda man o bata. Kailangan ang tubig para sa pagluluto, paglalaba, paglilinis, panliligo, pagdidilig ng mga halaman at para inumin ng mga alagang hayop. Kung marami kayo sa bahay gaya namin, mas marami ring tubig at byahe ng igib ang kailangan.

 

 

Sa aming pamilya, ang saving grace namin noon ay ang aming kuya. Pinakamarami siyang iniigib. Malakas ang kanyang katawan at wala siyang reklamo sa mga gawain. Nag-iigib siya tuwing gabi at sa umaga bago pa man sumikat ang araw. Kayang-kaya niya ang maraming biyahe.

 

Madilim pa, bitbit na ni kuya  ang dalawang baldeng bilog at ang pingga. Ang mga baldeng gawa sa steel, siyang karaniwang gamit sa pag-iigib ng mga kalalakihan doon sa amin. Ang pingga naman ay lapad na stick, yari sa kinayas na kawayan at may bukong sa magkabilang dulo, kung saan ikinakawit ang hooks ng mga balde.

 

Pag nakikita ko noong dala na ni kuya ang pingga, bilib na bilib ako sa kanya. Sa tingin ko, parang ang lakas-lakas niyang tao.

 

Noong ako ay mag-high school na, sa lunsod na ako tumira. At masasabing maaga kong natakasan ang pag-iigib. Doon ko sa lunsod nalaman – pwede palang magka-tubig sa pamamagitan ng pagpihit lang sa gripo!

 

image of  water flowing from a faucet

Pagpihit sa gripo, may tubig na agad / chronicle.pitt.edu

 

Doon sa amin, maraming nagsasabing kaya raw hindi na sila lumaki ang pangangatawan ay dahil sa pag-iigib. Hindi ko sigurado kung totoo nga ang ganitong claim. Ganoon pa man, ang mga ganoong sabi ay tila patunay na matindi ang sentimiyento ng marami sa hirap ng gawaing pag-iigib.

 

’90s na yata nang magkaroon ng running water doon sa aming lugar. Matapos ang napakaraming taon ng pag-iigib, nagkaroon ng tap water sa mga kabahayan doon sa amin.

 

image of a child drinking from a faucet, borrowed from globalgiving.org

Sa wakas, may water pump na sa lugar / globalgiving.org