may mga paborito

 

Hello sa inyo… 🙂 Ang tagal ko nang di nagpo-post, ahaha… Yaan ang bago kong learning – masarap din pala ang hindi nagsusulat sa blogs. Nakaka-relax, try nyo… Nainggit yata ako sa ka-blogs na nagha-hiatus mode… ^_^

Sinubukan ko lang… Nakahinga naman me, wala namang nangyaring kakaiba. If anything, naka-break ang lola nyo, sa mga pang-ookray ng ilang ka-blogs at sa mga kwentuhan online na walang habas at walang patawad. Palagay ko, marami rin ang sumaya during the period, hohoho.

 

 

Anyway, against their will and their bid, andito na muli ang inyong lingkod. Kukwento na lang muna me tungkol sa ilan sa mga paboritong posts na naisulat at nailathala sa blogs. Kunwari, may interesado, hakhak…. 😉

 

Marami-rami ang nagtitingin sa post na Larawan ng Taong Wala sa Sarili – post tungkol sa pagiging inlababo, yihee…  Sabagay, mahaba-haba ang kwento ko about it sa SSA, sa post na Balik-tanaw… Anyway, ang tsikang pasaway, hindi ko personal na istorya ang Larawan. Naisulat iyon, based sa binitiwan ni kapatid. Bale, ang wento, sinusulat ko that time ang Ang Magmahal post. Si batang kapatid, panay ang labas no’n, with the same set of friends…

In three weeks’ time, tatlong beses yata silang nag-dinner at sa mamahaling lugar pa. Sabi nya, isa lang ang nanlilibre, yong barkada nilang valedictorian ng batch. Tinanong ko si kapatid, bakit… Kasi raw, inlababo ang Lolo mo, hahaha. So, yun, in love ang kabarkada nila and nag-set na noon ng date si guy and his girlfriend. In fact, they got married in 2012. Ayon, kwento niya ang Larawan, satire sa inlababo state nya. Salamat sa kanya, medyo bumenta ang kwento-kwento ng blogger dito, ahihi.

 

Ang paborito ko sa mga naisulat ditong ukol sa pag-i-pag-ibig, ang kailan huling nagpasya ang iyong puso? Gaya ng naikwento na rati, medyo personal ang nasabing post, ayiii…. 😉 Doon ko ipinahiwatig ang dahilan, bakit naging mailap ang pagkakataon sa blogger dito, hihi. Ayon lang, may kahabaang istorya. Sa mga maiiksi, paborito ko ang Tawagin ang Pulis. Tawa ako ng tawa, habang iyon ay isinusulat.

Paborito ko rin ang Lumalakad ang Balita. Two-part series ito – kahaba, kaseryoso pa… Mabilis lang yaon naisulat, pero dalawang buwan yata bago natapos i-cross-check, kainaman na… Ay, walang gasinong nag-like ng article. Akala yata ng iba, parinig iyon o pahiwatig sa kanila, pambihira. Far from it, ka-blogs… Doon ko isinhare ang experiences sa behind-the-scene writing – gaano ka-nuanced ang mundo ng pagsusulat at paano tinitimpla ang pampubliko at pribadong impormasyon. Anyway, trivia muna, whehe… Ang classmate na nabanggit sa panulat, sya ang pumalit kay Jun Lozada sa ahensyang  pinamumunuan, yon.

 

Another favorite of mine, ang Papalayo, Papalapit. Blog about blogging din ito, tungkol sa context sa pagsusulat. Ewan ko, feeling ko, I went beyond the usual sa nasabing panulat (ahihi, may gano’n…) . Hindi ko lang alam, if the article was viewed and appreciated as such… Mas balanced than Gawa-Gawa Lamang ang Papalayo… Sa Gawa-Gawa, nais ipakita ang ecosystem of information in the digital age. But it came out yata na parang nakakatakot. Ang pinaghalawan ng post, isang nobelang medyo eerie, ang The Hunchback of Notre Dame… Si Victor Hugo rin ang author ng nasabing akda. Hihi, halata na bang paborito ko sya? 😉

 

Malapit rin sa akin ang Hindi na maputik ang daan sa amin series. Sabi, it came out too strong for some? Ay, di para manakot o para magyabang ang nasabing posts, ganoon man ang  naging dating para sa iba… Nais sana, ipakita ang bigger view ng usapang development. Halos lahat tayo, may sentimyentong umunlad – hindi lamang ang sarili, kundi maging ang lugar at bansang ating pinagmulan… But then, it seems, we need to view development or lack of – above and beyond our immediate, raw, inchoate and (sabihin na natin) crude, understanding. Silipin ang social and international dimension of things sa usapang pag-unlad – para hindi short-sighted, kundi realistic at mas malayu-layo ang mga hakbang na mararating natin. Sana…

May salespitch ako sa serye – against ignorance, stereotyping and prejudice – atin mismo at maging sa ibang tao. Una, ang thinking na pag taga-baryo, walang asenso. Pangalawa, na ang kawalan ng development, isang bagay na dapat nating tiisin, sa pagkahabang panahon. Pangatlo, ang paniniwalang iilang tao lang ang may karapatang at kakayanang umasenso. Sa akin, ang pag-unlad ay isang concerted effort … Panghuli, mas maiging may pagkilala sa nakalipas at sa riyalidad ng pananamantala ng kapwa sa iba. May social impediments, hala pa, may inequalities at may mga taong nakikinabang at nagtataguyod sa di-pantay na kalagayan. Paborito ko pala, ang ikatlong bahagi  – sabi roon, traditionally, people resist change… 🙂

 

Sa SSA, isa sa mga paborito, ang ulan sa puso at iba pang mga tila walang saysay na panimdim. Dati, inilathala rito ang Pangako ng Tag-ulan  –  iilan lang ang nag-like, ahihi… Ayon, ulan sa puso was another attempt to tackle the same subject matter – tag-ulanan.  Mas light ang treatment sa pangalawang pagkakataon, parang nakikipagkwentuhan lang… Ay, mas marami na ang nag-like at nag-comment, ahihi. May salespitch na konti, about taking care of and preserving our rivers and bodies of water. Sa totoong buhay, di ako strong sa environment-environment. Wala lang, hindi ko lang siguro kabisado ang issue… But then, maybe, bilang naninirahan sa earth, mabuting pag-ingatan at igalang ang paligid at kalikasan. ‘Yan naman, hihihi. 😉

 

Image of a box filled with favorite things

Cucumber melon ang favorite scent ko sa cologne. May masabi lang, whehe/ runningenthusiast.net

Siyanga pala, naranasan nyo ‘yong may naisulat, pero parang ayaw nyong ilathala? Ahaha, mismo. Ganyan yata sa Hindi Ito ang kwentoisa sa mga naisulat na wari, gusto kong ipagdamot, ahihi.  Una, hindi ko inaasahan na mabubuo ang kwento. Ikalawa, medyo mataas din ang antas ng diskusyon, mas safe na huwag na lang i-publish. Dangan, malamang, higit ang flaks na makukuha kaysa sa appreciation… Ayon napilitan pa ring ilathala para magka-oras tapusin ang kasunod na post…. Pero ang Hindi Ito ang Kwento,  isa rin sa mga paborito – nasa sulating iyan ang mga pelikulang napanood ng lola nyo sa buhay nyang sawi, ahihi. 🙂

 

Isa sa posts na nangwindang yata sa marami-rami, ang Mga Talunang Mandirigma. Hindi ako umaasa noong iri-receive ito ng maayos at handa rin sa posibilidad, it will drive readers away from the site, hoho. Ay, medyo explosive talaga ang issue… For another, uso ngayon sa netizens ang maka-opinyon lang… Pero ewan ko lang, may social issues na kailangan ng sapat at grounded na kaalaman, bago makabuo ang isa ng informed at patas na palagay. Ganito wari sa issue ng Sabah claim – Madali lang magreklamo, kung sa reklamo… Madali lang pumanig, sa biglang-tingin… Pero, kung iyon ay responsableng opinyon at paninindigan, ibang bagay marahil… 🙂

Ang pasaway, nagdi-discuss ng mga ganoon?… Aaayy, sa tagal ko na rin naman sa mundong ibabaw, ganoon na rin katagal na isyu sa bansa ang usapin sa Mindanao. For years and decades, isa iyan sa mga isyung hindi ko naiintindihan. Maski noong nasa college na, the topic still escaped me…  Ibahagi ko pala sa inyo, ang titser namin sa subject, si Prof. Miriam Coronel-Ferrer, kasalukuyang pinuno ng GRP panel sa negotiation with the MILF. Hay, naku, alam ni Ma’am, isa ako no’n sa mga nangangamote sa quizzes nya, hihi. Sa post na Kinder and Gentler, conclusion sa English site, unang natalakay ang paksa. Marami ang ka-blogs na Pinoy na nagbasa ng post, salamat and in fairness. Hindi nga lang nag-like or comment, hoho… Actually, di ko alam, baka gusto ko lang ipaabot kay Ma’am sa panulat, finally, parang naiintindihan ko na, ahaha. ^^

 

Ang nationhood angle ng usapin, gusto kong alamin para sa sarili, kung alam ko na ba talaga… At kaya masaya, ang nationalism at ang romanticism, closely intertwined concepts. May ka-blogs, giliw na giliw pag nagdi-discuss ako nito, haha, at animated rin ang online okrayan pag ito na ang paksa… Ay, ito ang wento ko sa inyo – hindi pa tapos ang diskusyon sa nation-state, nationalism and romantic thoughts. Sakaling sisipagin pang magsulat sa blog, may diskusyon pa dyaan, hihi…. Isa pala sa mga gurong nag-impluwensya somehow sa blogger dito ukol sa paksa, si Prof. Alex Magno – kolumnista sa Abante at sa Inquirer. Tatlong beses ko siyang naging titser, ahihi. Mapanlait siyang nilalang, hoho, at may writing assignment every meeting – natuto kaming magsulat, kahit hindi maaalam… Ay, si Sir, ang recall nya parati, estudyante nya ako, 10 years earlier, ang sama… Isip ko minsan, gantihan sya – gawaan ko ng write-up… XoXo 😉

 

Sa English na site, ang paborito ko sa love posts, ang When Love Comes A Knockin’. Sa ka-blogs na Pinoy, ang gusto yata nila, ninyo, yong post tungkol sa Valentines… Ewan ko, gusto ko itong kumakatok dahil tila improvement na ito over Larawan ng Taong Wala sa Sarili. Pareho lang ang dalawa, satire on love, kung tutuusin… Pero parang mas mature na ang handling sa paksa sa When Love Comes. Bakit at paano? Noong sulatin iyon, na-encounter ko na ang love writings nina limitsandhorizons at bagotilyo, ka-blogs na pinagkakautangan ko ng loob sa paksa…. Tapos, personally, proud ako, ang post ay ni-like ni fivereflections  isa sa pinakamahusay na poet blogger na nasalubong ko.

Mas at home yata akong magkwento sa English site, kumpara sa Tagalog. Hindi ko alam, but I find the audience there more open to ideas, more liberal and accepting siguro. … 🙂 Sa isang banda, mas sanay nang maghayag at magsulat sa salitang Ingles ang blogger dito, parang… Sa mga naisulat doon, paborito ko ang The rain and quiet. Fiction story ito based sa news na may model na dinukot, pinatay at inihagis sa isang mataong lugar… Aliw nang iyon ay maisulat, pakiramdam ko, ako ay malikhain, ahihi… Ang approach na ginamit sa post, galing sa Oro, Plata, Mata – pelikula  tungkol sa Japanese occupation ng Pilipinas. Ang kakaiba, sa entire movie, isang eksena lang may ipinakitang Hapones. O, di ba, kakaaliw…

 

Sa mga tulang naisulat sa Ingles, dalawa ang paborito ko – ang In the Fields of Hate I Wandered at ang The Things We Brave. Conceptually, contrast ang dalawang akda… Calling out for peace ang In the Fields of Hate, piyesang naisulat dala ng masaklap na pangyayari sa totoong buhay, sa isang sitwasyong damang-dama ang kawalan ng pagmamahal… Sa kabilang banda, ang The Things We Brave, pagkilala sa pangangailangan ng pag-ibig sa buhay ng tao, hihi… Sabi sa akda, darating sa punto, kailangan ng taong mag-reach out, para makatawid sa buhay. Nang maisulat ang mga iyan, wari ko, may nag-mature na somehow sa pagdamdam at pag-iisip ng blogger dito. Na kahit paano, I have something to show for all the years that passed, for all the pains and joys that I’ve experienced… 🙂

 

 

Kumusta, mga kapatid? Sana kayo ay nasa maigi… Mabuhay kayo! 🙂

 

Ikatlo

 

Hello, ka-blogs! Ikatlong anibersaryo ng DPSA noong ika-27 ng Agosto, 2013. Ika-4 na taon na sa blogging, yehey! Masaya, kahit pa maulan, madilim at magulo… 🙂

 

 

Image of a gift and balloons in celebration of third anniversary

Ikinalulugod ang ikatlong taon ng pagsusulat sa blog at masayang tumitingin sa ika-apat na taon sa blogging/ http://www.womensbiblecafe.com

 

Masayang magsulat ng mga iniisip at pakiramdam. May kakaibang tuwa pag pine-press na ang ilathala. 🙂

 

Masayang malamang kaya palang isatitik ang mga isipin at saloobin sa paraang tila sila ay kwento…

 

Masayang makabasa ng feedbacks and comments ng kapwa bloggers. Nakakatuwang nagbigay sila, kayo, ng oras para magbasa… Salamat. 🙂

 

Masaya ring makabasa at mabatid ang mga pakiramdam at iniisip ng ibang bloggers.

 

Masayang makanood, makarinig at maging bahagi ng malilikhaing gawa ng iba. May saya ring hatid pag nakakapag-comment sa posts ng kapwa bloggers.

 

Masayang makasalubong at mapaglimian from time to time, ang points of views ng iba.

 

Masayang may makilalang mga tao sa malayo at malapit, kahit sa virtual setting lamang...

 

 

 

 

Masayang may nakakahuntahang nasa malayo, pero parang malapit.

 

Masayang may nakakakwentuhang nasa malapit lang, pero para minsang ang layo, ahaha.

 

Masayang mabatid na pinagkukwentuhan ka online and offline ng mga taong di mo pa naman nakikilala at di ka pa rin kilala. Akalain nyo ‘yon? 🙂

 

Masayang malamang hinuhulaan at dinurugtungan nila ang mga kwento mo, hoho. Kahit pa madalas, ang layo ng plots nila sa totoo, hihihi. Peace!

 

Masayang malamang may bloggers na nagpapakita lang via the Statistics, pero di nagpaparamdam through likes and comments. Creepy, pero masaya, hohoho.

 

Masayang may bloggers, gusto kang makahuntahan sa chat at makakwentuhan sa email, pero di magpaparamdam sa About Pages, di magla-like sa posts. Tsika lang… Come and go ang peg? Aysows, pwede rin. Masaya rin naman… 😉

 

Masaya ring makitang may bloggers na nagti-tinker sa iyong IP address, sinusundan ang iyong online activities and affiliations, tina-track ang iyong comments at pinadadalhan ka ng spams and fake followers. Ang saya, hala pa… 😉

 

Masayang malungkot na may mga taong nagtatampo, nagagalit at kinukutya ka sa di malaman o ayaw ipaalam na dahilan. Basta… 😉

 

Masayang inaabangan, ini-interprete at binabalikan ng ka-blogs ang posts na may attached music, hihi. Iniu-ugnay kaagad sila sa personal na buhay at state of mind ng blogger dito. Ang cute at ang saya, hoho…

 

Masayang pinagkukwentuhan at hinuhulaan parati ang lovelife or lack of ng blogger dito sa tuwing may pag-ibig at love-related post sa sites, ang kulit… Hala pa, comment na lang, kung di nyo makuhang i-like, hoho. Salamat sa concern na  magka-lovelife dito, hihi, pero ‘yaan nyo na lang na ako ang mamroblema no’n… 😉

 

Masayang malaman, ang pinaka-consistent na viewers ng sites ay yaong mga sumisilip para okrayin ang blogger dito. Love ko na kayo, alam nyo yon? Nakow, chances are, love nyo na rin ang blogger dito, hala, lagot.. Peace. Basta, sa akin, di love and hate ang magkasalungat. Ang opposite daw ng love, apathy. 🙂

 

Masaya and enlightening na malaman, radical and drastic daw para sa ibang ka-blogs ang mga ideyang hayag sa posts – centuries behind ang pananakahan sa ating bansa, late ang philosophical ideas na nasagap nina Rizal at future-oriented activity ang blogging. Sa akin, ang sayang malaman ang inyong palagay…  Ay, sabi sa About page ng DPSA, ang blogger dito ay maligalig. Pasensya na, di kayo ipaghehele ng ideas sa sites, whoho. Pero pag minsan, may mababanaag din somewhere na tenderness, ahihi, yaong mga interesado, hala pa… ^^

 

Masayang malaman, may ilang bloggers na consistent na naka-follow lang, di nagpaparamdam, pero pana-panahong nagbabasa at sumusubaybay. Alam kong andyan kayo… Salamat for your patronage, mga kapatid. 🙂

 

Masayang mapagtanto, sa daang bloggers na dumating at umalis – dumating na bumati at umalis ng walang paalam, masiglang dumating at umalis na may lungkot, patagong dumating at tahimik na umalis – may dosena pa ring darating at sisilip, huhunta at kukwento. Kahit sumandali…

 

Masayang mabatid, first-hand, isa sa mahahalagang aral sa blogging, don’t take yourself seriously. Pag minsan, makakatsambang makapaglathala ng posts na parang may sense, tila maganda at nakakapukaw sa ka-blogs… Good job, maybe, pero huwag umasa ng malalim at pangmatagalan. Just cool it, ‘ika nga… 🙂

 

Masayang mapagtanto, andito tayo at nagba-blog, may hinahanap – sa loob at sa labas. Andito raw tayo, in search of humanity: other peoples’ and our own…

 

Masayang malaman, sa tatlong taon sa blogging, may tatlo rin yatang naiwan at nanatili – kakwentuhan, kabahagi at kahit paano, kapanalig – sa paghahayag at pagsusulat ukol sa buhay na puno ng sakit, pagkainip at kulit… 😉

 

Image of a poster about holding hands

Hawak-kamay sa pagtahak sa magulo at masayang buhay/ favim.com

 

Ikinagagalak kong andito pa rin kayo sa ikaapat na taon sa pagsusulat, paglikha at pagsasatinig ng mga naisantabing pangarap, nawaglit na pakiramdam at lalandasin pa lamang na bukas…. Salamat! 🙂 😉 🙂

 

Payak na pamumuhay sa isang luma pang panahon

 

Lampas sa nostalgia for rural past ang iniaalok  dito, pasensya na. Sakaling hanggang doon lamang ang inakala ng mambabasa, ikinalulungkot ko. Hayaan ninyong magpaliwanag ako ng bahagya kung bakit…Nakatira kami noon sa bahay-kubo, ang karanasan ay di singromantic at singsaya noong sabi sa kanta… Pero, appreciated ko ang parteng iyon ng aming buhay at pamumuhay. Hmn, iniisip ko pa bang ulitin? Parang di needed, di na rin practical. Hindi ko rin sure, kung kaya ko pa… 😉

 

Image of a couple reaping palay harvest in rural Philippines

Maraming mga palayan ang nangawala sa bansa na nagdala ng kagutuman sa kanayunan ng mga huling taon/ rbapmabs.org

 

May isa kaming kapatid, parating dreaming na ibalik ang luma pang panahon.  Sabi nya, simple lang daw noon. Totoo naman… Pero, duda ako kung kaya nya, sakaling mangyari ang return of the comeback, hihi… Sa aming lahat, siya ang pinakakumpleto ang gamit sa pagluluto, moderno at convenient ang mga kasangkapan at mababa ang tolerance nya sa alikabok, putik at mga dumi, hahaha. Dahil nagkukunwari akong fair na tao, bibigyan ko sya ng, hmnn, three days… Try lang. 😉

 

Image of women washing clothes in a river in rural Philippines

Masarap maglaba sa ilog, huwag lang papaabot sa init/ http://www.backpackingphilippines.com

Payak din ang modernong buhay, sa tingin ko… Pag magluluto, pipihitin lang ang gas stove, pag maghuhugas ng pinggan, pipihitin lang ang faucet at pag madilim, ipi-press lang ang ON ng switch – ano pang mas sisimple? Ang medyo komplikado, pag walang pambili ng LPG refill, pag nalimutang bayaran ang bill sa tubig at pag walang pambayad ng koryente, hoho…. Ayon, medyo komplikado ang manghiram ng pambayad ng bills, medyo mahirap i-explain. 😉

 

 

Image of a man on the way to the forest in rural Philippines

Pirming may gulok sa kaluban ang mga Tatay sa kanayunan/ http://www.terraproject.net

Nakakatuwang magluto sa kalang de-kahoy. Masarap din ang mga pagkaing luto sa kahoy, mabango at natural na natural, ‘ika nga… Ang di nakakatuwa, ang magpaputi ng mga kalderong puno ng uling. Sabagay, okey pa rin pag may mauusap o mauupahang maglinis para sa iyo, hihihi… Hindi na rin madaling maghanap ng taga-sibak ng kahoy ngayon, maski sa liblib na lugar. 😉

 

Pinakamahirap ang magkasakit sa remote na barrio. Kung pangkaraniwang sakit lang, pwede nang lunas ang mga tradisyunal na halamang gamot. Pag malala at kumplikado na, kailangan na ng makabagong gamot at ospitalan… Sabihin mang may natural healing powers ang medicinal plants – kailangang dumaan sila sa process – para tumalab sa katawan ng maysakit at makapagpagaling. Di  pwedeng paracetamol lang ang iinumin at nakaantabay sa taong seryoso ang medikal na kalagayan…

 

Ang food production ng makabago man o makalumang bansa, dependent pa rin sa mga kanayunan. Sa gayon, kailangang magkaroon o panatilihin ang kabuhayan ng mga taga-bukid… Sa bawat kalamidad na dumarating, unang naaanod ang self-esteem ng mga kalalakihan sa nayon, daan para mapalapit sila lalo sa alak, sugal, kapabayaan sa mga tungkulin at pananakit sa mga miyembro ng pamilya. Hindi biro ang dinaranas ng asawa at mga anak nila – sa kahirapan ng buhay at kalupitan.

 

Sa Pilipinas, pinakamababa ang productivity ng agricultural sector, may malaking gap, sa napakalaking bilang ng mga taong naka-depende rito… Matagal nang nakaungos ang manufacturing sector  at nitong mga huling taon, nangunguna na ang service sector sa productivity or output sa pangkalahatan… 15 taon ang nakakaraan, 93% ng negosyo sa bansa, di man lang papasok sa kategoryang small scale business. Categorically, sila ay tiny or micro. Nag-improve na, pero sa kasalukuyan, at least 85% pa rin ay micro – pagawaan sa silong, talyer, stalls, mobile peddling at mumunting tindahan sa harap ng bahay…

 

Image of a farmer's dwelling in rural Philippines

Ganito ang karaniwang tirahan ng magtatanim sa bukid sa ating bansa/ tourism-philippines.com

Ang pagsasaka gamit ang hayop at ararong bakal, na-devise pa ng tao, libong taon na ang nakakaraan. Biblical times, kung tutuusin, matapos matuklasan ang bakal at metallurgy. Ito pa rin ang gamit ng maraming farming communities sa Pilipinas… Pero may mga mas luma pang preoccupations. Ang pagpapastol ng hayop, isa sa oldest professions ng sangkatauhan, lumaganap sa unang yugto ng settled communities. Isa rin ito sa least remunerative na hanapbuhay sa ngayon. Subalit, may mga kababayan pa tayo, tanging sa ganitong paraan nabubuhay. Ganoon din ang pangingisda – gamit ay kawil, buslo at simple hooks lamang.

 

Kung papansining maigi – yaong mga nakapagtayo na ng matitibay na negosyo, nakapagpatapos ng maraming anak at nakapagtrabaho sa abroad sa mahabang panahon – siyang nakaka-afford mamuhay sa rural setting, pero may kabuhayan at access sa pasilidad at mga serbisyo. Sila ang may kakayanang mabuhay ng “payak at sapat” sa natural setting, pero di nahuhuli ang antas ng pamumuhay.

Sa mga taong wala sa buhay na nakatira sa rural na lugar, nanatili pa ring luntiang kabukiran, sikat ng araw at simoy ng hangin ang afford nila. Kapos sila sa pagkain, kalusugan, salapi, aral, transportasyon, pakikipagtalastasan, tiwala sa sarili at maging sa mga pangarap at balakin sa buhay. 

 

Image of a verdant rural community in the Philippines

Malawak ang bukid, luntian ang paligid at malamig ang simoy ng hangin sa kanayunan. Subalit kakambal pa rin ng buhay doon sa ngayon ang kahirapan at atrasadong pamumuhay/ http://www.panoramio.com

 

Ka-blogs, comment kayo…  Ang dami ko na yatang naikwento, kayo naman… 😉

 

Sugpong ng Ilog

 

 

Ang mga alaala ay tulad ng mga ilog, umaagos

Ang mga tanawin sa ating isip, dumadaloy

Mga isiping naghihintay sa tamang sandali upang

Pumatak sa mumunting sapa at lumandas pabalik

Sa paningin. Isa-isa, atin silang sinasalok

Sa batis ng gunitang namumuo sa gilid ng ilog.

 

 

Image of river in Romblon, Philippines

Mga alaala ay tila batis ng gunita sa gilid ng ilog/ intactnature.com

 

 

Sa bawat sugpong, may salaysay na nabubuhay at nagbubunyag

Sa nawalang alaala, nananariwa at kung minsan

Nagbabago habang ang ibang nalimutan ay bumabalik.

Ang kulay ay maaring tumingkad at ang

Kasiyahan o kalungkutan, higit-kumulang, sumidhi.

 

Mga kwento ng kahapon, dumaraan sa ‘ting mga isip

Mga puso at kaluluwang bumubuhay sa ating nakalipas

Sumasariwa muli sa ating pag-asa, nagpapaalala sa ating

Mga nalimutang pangarap. Sumasariwa sa ating diwa 

Bilang bahagi ng isang bagay na dakila at wagas.

 

 

Image of the Cagayan river in the Philippines, one fine day

Ilog na tahimik, hinahayaang pilasin ang mga dahon ng araw/ en.wikipedia.org

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

At naroroon din ang katahimikan, ang nag-uunahang tubig ng

Mga alaala ay titimo, ang araw ay sisikat at lulubog

Habang napipilas ang mga dahon ng panahon, ang iba’y higit na mabilis

Lumiko tayo sa isang daan; tumingala sa langit,

Minasdang magbago ang tanawin, hanggang

Mamukhaan, lumukso ang ating mga puso, ang mga kaluluwa natin

May ngiti at minsan pa dumausdos pababa sa

Ilog ng ating alaala patungo sa kariktan

Ng isip nating parating may malay. 😉

 

(Salin ng Tulang Juncture of the River by Ann Johnson Murphree)

 

 

Juncture of the River

 

Memories are like rivers flowing through

The landscapes of our minds, liquid

Thoughts waiting for the right moment to

Trickle into tiny brooks and flow back in our

Sight.  One by one, we pluck them from the

Pools of recollection that form at rivers edge.

 

Each juncture, a story finds life and reveals

The lost memory to us, fresh and sometimes

Changing as some things forgotten returns.

The colors may become more vivid and the

Happiness or sadness, more or less intense.

 

Tales of yesteryear pass through our minds,

Hearts and souls keeping our past alive,

Renewing our hopes, reminding us of our

Forgotten dreams. Renewing our sense of

Being a part of something great and lasting.

   

Then there is silence, the rushing waters of

Memories are stilled, the sun rises and sets

As days go by, some more quickly than others.

We turn down a road; look up at the sky,

Watch the landscape change, become

Recognizable, our hearts leap, our souls have

A smile and we are once again gliding down

The river of our memories into the wonders

Of our always conscience minds.

 

©2013.annjohnsonmurphree

 

Mga kapatid, si Ann Johnson Murphree ay painter, kilala for her images and renditions of the countryside, sa Alabama. Mahuhusay rin ang kanyang mga tula about rickety old farms… Kailan ko rin lang sya natuklasan – may isang English poem, nailathala sa English site ng blogger dito, nabasa nya yata… Nag-subscibe sya, ahihi… Ang works nya, portraits ng rural life, true to form, ‘ika nga… 🙂

 

Paunang pagbati sa ating  Buwan ng Wika, ka-blogs. 🙂 Maari nyo ring isalin ang tula, sa sariling blogs at maging sa comment section dito. Salamat, sana ay nasa maigi kayo. 🙂

 

Pagbabalik at Pag-ibig

 

Kung babalikan, ang ideya ng napipintong kamatayan marahil ang nagtulak sa aking magsulat sa blog. May isang gabing dumating ang notion (weird and crazy, yes) na posibleng pumanaw sa susunod na taon… Hindi ko alam, pero sakitin ako nang mga panahong iyon at naisip ko, may maiwan man lang sa mga pamangkin at kapatid, ahaha… Dati, noong bago dumating ang sangkatutak na family problems (o, hindi pa ganoon ang patas), pera lang ang iniisip kong iwan, hihi. Medyo meron pa noon at pakiramdam rin, kaya pang gumawa at mag-ipon ng marami, hihihi. Basta, nagbabasa ako no’n ng manipis na libro, tungkol sa wills and testaments, ang adik lang. 😉

 

Image of a book by the seashore

Sa fairy tales, laging masaya ang ending./ http://www.facebook.com

May mga naisulat na before, essays and poems, tungkol sa kabukiran. Naikwento ko rati, influenced yaon by Jim Heynen… Pero, sulat-kamay. Ako itong si maraming notebooks, hihi. Samutsari ang laman, sinusulatan ng kung anu-ano sa gabi – bago matulog. Hindi ako exactly nag-journal sa buhay. Feeling ko, ragtag at relatively mabilis ang aking tinahak… Samantala, ang journal kako, para sa mga taong secure and leisurely ang buhay. Kaya hindi… Walang journal o diary at wala ring maayos na files ng mga naisulat sa trabaho. May ilan sigurong naitatago, alinman sa groupmates, kabarkada, kaibigan o officemates ang nagtabi. Di ko gawi to keep files of what I have written, for some reason…

 

Ang in-adopt kong system of recording, dalawa. May small notebook para sa daily expenses (halos dalawang dekadang habit na noon) at notebooks (ang iba ay makakapal, ang iba ay fancy), lagayan ng musings, doodles and observations. Pag minsan, may assessments and plans na nagagawa, ahaha. Pero, sporadic attempts – may buwang maraming entries, may buwang kakaunti… May panahong too eager to systematize things, sa paraang nakasulat at may panahon, wala nang time or energy para magsulat o magtala ng mga nangyari o binabalak. May planner ako lagi, like most people… Pero, deadlines, meetings and appointments ang ando’n. Parang mas listahan din lang? Walang gaanong reckoning, sabihin pa…

Noong naisip, posible nang magkasakit ng malubha at mamatay, hahaha, isusulat na kako, ang personal takes sa bagay-bagay, naks…  I mean, seriously. So, nagsulat na nga… Natatandaan ko, tungkol sa umaga unang articlethe sounds of the morning in a typical urban neighborhood. May tilaok ng manok, mga naglalako at mga batang sumisigaw sa paglalaro. Ang ikalawa, tungkol sa pagbabago – city sights, squatter, mga tanawin pag nakasakay sa taxi at kung relevant pa ang ma-involve sa mga isyung pampamayanan. Parang ganyan… Ang take off  – small town girl pa rin. Nakaalis nga sa bukid at sa antuking bayan, pero nag-end up sa city sa Kamaynilaang para rin namang maliit na bayan lang, ahihi.

 

 

 

 

Tapos, nag-blog na, tungkol sa bukayo at banana que, haha. Iyon ‘yong kako, precipitated ng napanood sa AFC. Di ko inilagay o inilathala ang about  morning sounds and pagbabago… Tungkol muna sa pagkain ang unang entries. Sa isang banda, the year before, kinukulit na ‘ko ng isang college friend mag-blog… Simple – karami ko raw opinyon at pagtingin-tingin, haha, at maalam daw na magsulat (sabi nya). Nagpo-photography pala si friend – analog camera pa gamit, black and white film, yong ipinapa-develop… Hilig niya, picture-picture-an ako pag magkasama kami, haha. Sya lang nakakagawa no’n, ako’y  taong iwas sa camera, hehe … Risk consulting line of work niya, married sya with one kidupdated  sa technologies and social media, what’s in & what’s not… Sya ‘tong unang nagbalita sa ‘kin, may Twitter na, hihi. 😉

 

Anyway, marami siguro akong kalituhan at agam-agam noong mga panahong iyon and I must have wanted to clarify certain things for myself. Maaring yuppie dilemmas, ennui sa buhay-buhay and restlessness, siguro… Simple akong tao, in person. Simple ang desires, hindi nangarap yumaman and hindi pumalaot sa ideya ng marriage, for some reason… I mean, theoretically and from observations, alam ko… It is settling down and making a life with a person of your choosing. It is making a claim in this world, for whatever joys, tears, fears and horrors  life holds. Pero, all along, mahirap ang naging buhay namin, sa bukid at maging sa lunsod… Nag-iba naman na, to certain extents and kahit paano, pwede na ring pumili – anong klaseng buhay ang ili-live and ili-lead, and with whom.

 

 

 

 

Most of my friends are married and most of my siblings are, too. Sa mga kaibigan, late marriages sila, halos lahat, ahaha. Iyong iba, humabol lang, hakhak. May dalawa o tatlo pa ring unmarried...  May isang sense,  It’s a big and complicated world. We’re just lucky,  may space ako, kami, kahit paano, rito. Just glad we survived and got this far… At ayos na rin, kumbaga, given na walang-wala sa umpisa… Nakatira sa malaking bahay, nakakain sa labas every so often, nakakabili na rin ng magagandang bagay and generally, professionals  ang nakakahalubilo. May telepono, cable TV, internet, nakakanood ng plays pag may time, at may subscriptions ng dyaryo… Naglilinis pag walang pasok, o, nagga-garden, at nagsa-shopping, ahaha. Madalas, nakakotse pag paalis o, taxi…

Hindi malinaw, saang point nag-burst ang bubbles – kailan nag-umpisang maanod isa-isa ang certitudes and routines na so far, naipundar… Andoon ang Ondoy – disaster na nag-introduce sa amin ano ang gera, first-hand and direct – paano iyong may pera, pero walang mabiling pagkain, paano pumila at makipag-agawan at paanong maghalungkat ng susuotin, from among the ruins and remnants ng sarili nyong gamit, haha… Pero, bago pa, may mga nauna na. Andoon ang pagkakasakit ng Inay at pag-iwas ng mga kapatid, ang pag-adopt nila ng escape mode at sabi pagkatapos, “Move on na tayo.” Sinundan ‘yon ng pagkakasakit ng brother namin, hysteria ng asawa nya at escape mode din, at paano mas in-up ng mga kapatid ang ante ng escape mode. Ang pagpanaw ni kapatid, ng biglaan.

 

Sa point na iyon yata, nag-statement ang buhay, “Hindi ka pa pwedeng masyadong masaya. Wala pang karapatan. ” Siguro nga, ini-earn ang happiness sa buhay at kulang pa ang natrabaho… I mean, gaya ng naikwento, for most of my life, nagbasa lang at nag-observe. Ginagawa ang duties, sa abot ng kaya, tulong sa mga magulang at kapatid, at nag-o-occupy ng maliit na space lang sa mundo at buhay. Trained and oriented na ganoon… Dito lang yata sa blog nangahas mag-boses ng iba, ‘yong parang sure sa mga sinasabi… Napapaligiran ako ng magigiit na tao, sabi ay may higit silang claim – sila itong nagmahal, may kapangyarihan at nasa tama. Sila ang nasa lugar at nakakaalam – aling kasinungalingan ang pagmumukhaing totoo at paninindigan. After all, susi raw sa buhay ang paggawa ng constructed realities. Sabi…

Kung ngayon tatanungin, tanggap ko na ang pagkakasakit at pagpanaw ng Inay, pati ng kapatid naming lalaking panganay. Am now on my fourth decade of existence, nakuha ko na – kasali at parte ang mga iyon. At ang mga naiiwan, mandate sa kanila, sa amin, ang magpatuloy harapin ang buhay – gaano man kalungkot and unsure... Ang mahirap wari, coming to terms with –  kawalan ng pakialam, justification ng karuwagan at pagmamatigas ng loob – ng sariling pamilya at mga kasamahan. Naitatanong, “Asan ang pagmamahal na kanyo, alam nyo? Anong klase at nasaan?” Kahit paano, alam ko na rin,  It is the thread of love, affection and respect that keeps the world going. It is important to secure and protect it, for those times when life rushes in on you, as in a battle.

 

Image of a damsel just rescued by a knight in shining armor

Sa chivalric love, parating may damsel in distress, kailangang iligtas/ http://www.paganspace.net

 

Sa mga sumunod na henerasyon, tila mas madaling makita para saan boboto at kailan mangangahas at magpapasya… One casts away his fears and makes a vote for love. For in so doing, he is making a stake on life – for whatever it may hold... Hindi ganoon kadaling makita iyon sa generation namin, for some reason. Or, at least, sa akin, ahaha.. Sa kasalukuyan, malakas ang trumpet para sa individuality at pagsunod sa pansariling desires. Tila mas may confidence din ang mga bata, may sense of entitlement. Iba pa yata noon… Tingnan daw ang mas malaking larawan, maraming nagugutom at matutong magparaya, sabi. Matuto raw mag-sakripisyo at i-align ang paghahangad sa kalagayan at layon ng iba. Nag-stick iyon sa akin – galing ako sa malaking pamilya, marami kaming magkakapatid… Panahon din iyong trampled upon ang rights, lives and desires ng nakararami…

Kung sa ngayon titingnan, hero complex lang ‘yon, reverse egotism at misplaced na pagnanais iligtas ang mundo… Thing is, hindi naililigtas ang mundo, na-i-in love lang ang tao – alam ko na rin yata, from experience. Hindi naililigtas ang mundo, although it remains to be a pitiful, sad place, perpetually threatened by the untrammelled desires ng mga nakatira rito. It seems, ang tao ay pwedeng malito at di makita ang kaibahan ng love sa desire. Na ang pangalawa ay bahagi lamang ng una, na ang paghahangad o pagnanasa, umpisa pa lang at ang real reckoning – kung kayang panindigan ang una. Mahalaga ang pagnanasa sa buhay at pagkatao ng tao. Pero maari itong mawala, masira, magmalabis at napi-perverse – kung hindi pamamahalaan at gagabayan ng pag-ibig… May tendency and capability itong maging marahas, malupit at mapangwasak. Romantic love is but the beginning.

 

Marami-rami akong nailathalang posts about romantic love sa blogs. Gusto sanang i-explore kung alam ko pa – paano magkaroon ng paghahangad at pagnanasa sa buhay… Kung tama ang kuha ko, marami ang ka-blogs na nahiya para sa akin, may mga umiwas at lumayo. May mga nanlait rin ng labis labis… 🙂 Hindi ko sinasabi sa mga sulating mas alam ko ang usapin. The proof of the pudding is in the eating. Iyong sabi, “E, lab layp, meron ba?” Ang sagot, isang tamemeng, “Wala po.” Hihihi.  Pero, marami akong kwento at hiling sana sa ka-blogs at mambabasa, pwedehin na muna sana, ahaha… Well, nasasa inyo iyon. I guess, hindi yata lahat nakakatagpo at natatagpuan… Hindi sa nagmamaganda ako o, nagmamataas ng standardscheap din, ahaha. Am the type, sumasaya na pag inalok ng 3-in-1 na kape. Sus, marami rin ang naipasulat sa akin, libre lang.

 

 

 

 

Dito sa site, may isinulat, Pag Nagkakasakit ang pamagat. Kwento iyon tungkol sa pagiging sakitin no’ng bata pa, medyo comedy ang format at, first person ang boses na ginamit. Sa isang banda, kwento ko ‘yon. Sa kabilang banda, hindi rin… May isang word, dapat andoon sa article, pero kung susuriin – wala. Ang salitang iyon, o ang kawalan noon ang dahilan bakit namatay ang bunso naming kapatid na lalaki, nasa grade 5 ako noon… Naikwento ko ang pangyayari, sa isang post sa English site. Naipahiwatig din sa page sa SSA site. Curiously, walang ka-blog na nakapansin, wala ang nasabing salita. From my end, ang post ay kwento sadya tungkol kay bunsong kapatid.

As things would turn out, baseless ang notion na mamamatay na by 2011, ahaha. Katunayan, sa susunod na buwan, magta-tatlong taon na po sa blogging, naks… 🙂 Pero, tama pala ang kutob, may dapat ngang balikan sa mga pangyayari noong araw. At natuklasan ko na ang consequences ng pagkamatay ni bunso, ang una sa series ng  tragic na pagkamatay sa aming pamilya. Hindi ko ikukwento sa blog, ha, sa amin na lang… Pero, I am grateful, nalaman ko, interrelated ang death and love sa pamilya – love or lack of.  Sabi, alinman sa takot o pag-ibig ang nagi-generate ng isang ugnayan. Pag una, karuwagan at karahasan ang resulta. Pag ang pangalawa – may mararating, may pupuntahang maganda.

 

Innate raw ang magmahal sa tao and love always finds a way. Ayon lang, requirement ng pag-ibig na maging matapang, ahaha. At this point, hindi ko pa masasabing matapang na ako. Ang kaya pa lang sabihin, alam ko na bakit may mga pagkakataong naduwag. Gaya ng nasabi dati, masakit ang naging kapalit ng pagbabalik doon sa amin, ng pagkabatid sa puno at dulo ng mga pinuntahan, napagpasyahan at tinahak sa buhay… Pero kung iyon ang susi para mabuo muli at maging handa sa mga kinakaharap at kakaharapin, bakit hindi? Sa umpisa lang bulag ang pag-ibig, sa mga kasunod na yugto, mulat na. Pag nanatili itong bulag, abuse and bondage ang kasunod. Tila dapat rin, ito ay buo – para kayang ihatid ang tao sa landas na nais niyang puntahan. 😉

 

 

 

 

Pagbati sa inyo, ka-blogs. Here’s wishing for love-filled days… 🙂

 

Pakiramdam

Hello, ka-blogs! Reblog lang po muna uli, pasensya na… 🙂 One of the early posts rin itong Pakiramdam. Dito, sinilip ng bahagya ang papel ng emosyon sa tao at bakit parang may love-hate relation ang mga kabataan sa emosyon, ahaha. Gusto ko rin ang post na ito, among sa mga naisulat. Feeling ko, naka-tsamba rito, ahihi. ‘Yon lang, parang it raised a few sets of eyebrows din yata… Kumbaga, parang ang daming topic na napagdi-diskitahan ng blogger dito, pasensya na… Sari-sari nga yata ang napapansin, kainaman na…

Have a good week, mga kapatid. Cheers! 🙂

 

doon po sa amin

Sa subject namin noong Humanidades o Humanities, doon ko naalaalang tinalakay ang paksa ng pakiramdam. Nababanggit ko ito dahil madalas kong maengkwentro rito sa blogosphere ang salitang emoshit. Ako nga pala ang tipo ng taong mabagal maka-catch up sa usong salita. Hanggang ngayon, hindi ko pa rin alam kung ano ang ibig sabihin ng XD na lagi kong nakikita sa blogs… Anupaman, ang kuha ko, pag usapang pakiramdam na, kailangan may kasunod agad na pagtanggi o mura para maging katanggap-tanggap.  Tila sa kasalukuyan, hindi dapat i-dignify ang nararamdaman ng isang tao.

 

Ang Humanidades nga pala ang araling tumatalakay sa ugnayan ng tao, lipunan at panitikan. Ang natatandaan ko rito, ‘yong diagram na may tatlong bilog na pinagkabit-kabit.  Isa sa sinasabi rito, mahalaga raw ang pakiramdam sa tao at sa buhay.  Kung wala raw kasi nito, walang magiging tulak o motibasyon ang tao para gumalaw, mabuhay at…

View original post 774 more words

Ang Iyong Kwento

Hello, ka-blogs… Reblog muna tayo uli, pasensya na… Isa ito sa marami-raming blogs about blogging na naisulat at nailathala rito sa DPSA. May kalumaan na, pero sana ay maibigan ninyo kahit konti. Happy weekend. 🙂

doon po sa amin

Ang iyong kwento– nakakatuwa, nakakalungkot, nakakapagpasaya, nakaka-engganyo. Samahan mo ako, balikan natin ang iyong kwento…

 

Ang iyong kwento – tungkol sa ligaw na pusang iyong inalagaan, tungkol sa alaga mong isang araw ay namatay, tungkol sa itinago mong lungkot na sa akin mo napiling ihayag, tungkol sa panahong unti-unti mong natanggap – may mga bagay na nawawala at lumilipas.

Ang iyong kwento – tungkol sa unang araw mo sa klase, tungkol sa nabigo mong musmos na pag-ibig, tungkol sa isang hapong napagalitan ka ng iyong nanay, tungkol sa araw na tuluyang umalis sa inyo – ang iyong tatay.

 

Ang iyong kwento –  tungkol sa kinaiinisan mong guro, tungkol sa iyong pagsusumikap na matutuhan ang leksyon sa eskwela, tungkol sa iyong karibal sa karangalan, tungkol sa mga hamon at paano ang mga iyon – iyong napagtagumpayan.

Ang iyong kwento – tungkol sa away ninyong magkapatid…

View original post 605 more words

Ayaw Dumaan

 

Hello, ka-blogs… Ginawa ang post na ito matapos matuklasan ang gamit at paraan ng pagta-tag. Satire piece itong sulatin. Lumang-luma na, pero sana, maaliw pa rin kayo, maski paano. Have a happy week! Kind regards… 🙂

doon po sa amin

 

agawan ng bolpen, anak naman ilang bolpen  ba ang ubos mo sa isang taon, andami ngang bolpen  di naman makasagot, asul na bolpen madalas, ayaw sumulat, baligtad ang hawak ng bolpen, ballpark figure – expression ng mga nagmamarunong, Bic ballpen, binilhan na nga ng bolpen pero hindi pa rin pumapasok, binibigyan naman ng baon pero lagi pa ring walang bolpen, binibilhan naman ng bolpen pero walang sulat ang notebook, bolpen lang ang laman ng bag, bolpeng dilaw, bolpeng hiram lang, bolpeng mamahalin, bolpeng nagtatae, bolpeng pula pang-tsek ng papel, bolpeng walang takip, bolpen lang wala pa, Cross ang pen na ginamit sa Treaty na nagsasalin ng Pilipinas sa Estados Unidos mula sa Espanya, exam na wala pa ring bolpen, guri-guri, gusto ay estudyante sya forever, hiniraman ni ma’am ng bolpen na-tsismis na paborito, hiraman ng bolpen ng bayan, huwag magulo tutusukin kita ng bolpen

View original post 248 more words

Paano sila umibig noon?

 

Paano nga kaya? Passionate, siguro… Iyon ay kung ang pagbabatayan natin, ang mga sikat na kanta noong araw, gaya nito…

 

 

 

 

Talagang ramdam, e, ‘no? Ang singer, isa sa sikat na manganganta sa buong mundo, noong araw. Madame or Dame, kung i-address siya ng mga tao, ahaha, isa raw siya sa mga naunang diva… At, pangita naman, hano? Talented at self-styled na mang-aawit at performer, isa si Shirley Bassey  sa mga hinahangaan at ginagaya ng Inay namin noon. O, di ba? Ayon, pamilyar ako sa ilan niyang kanta, hindi sa pakikinig sa radyo (di ko na yata naabutang pini-play pa sa radyo ang mga kanta nya). Bagkus, dahil kinakanta ni Inay ang songs nya, hihi…

 

Ay, ang Inay pala namin, medyo ganyan din ang personalidad, di nga… Naikwento ko rati, galing siya sa maykayang pamilya at bunso sa magkakapatid, haha. Ang personality niya, parang si Shirley Bassey, na si Pilita Corrales, na si Rosa Rosal. Oo, haha. Medyo madali ang conclusion, mga kapatid… Kaming mga anak niya, mapupusyaw ang personalities, hihi. Kumbaga, nasanay yata lahat kami – ang Inay ang bida sa pamilya. ‘Yon. Medyo ganoon siya. Pag pumasok siya sa isang kwarto, may taong tatayo at kaagad siyang bibigyan ng silya, haha. Sa pangkalahatan, hindi si Inay masalita. Tahimik man sya madalas, commanding ang kanyang presence

 

Ito pa pala ang isa sa mga madamdaming awit ni Dame Shirley Bassey, kaganda lagi ng curls ng kanyang buhok…

 

 

 

 

Noong panahon ng nasabing singer, may star system na tinatawag sa industriya ng musika at pelikula. Ang mga artista at mang-aawit na mahuhusay, malalakas ang personalidad at tinatangkilik din ng marami, ibini-build up daw ng husto ng studio nila… Pero, kung pagbabatayan natin ang sabi, ang mga sumisikat daw na public figures – kumakatawan sa spectacular na mga pangarap, sa wild na mga ambisyon at mga pagkainip at escapades ng mga tao – maari sigurong isipin, kabaligtaran sa passionate ang pagmamahal ng karamihan noon… Kumbaga, the mass audience were hardly getting enough love in their private lives, sa mga kantang pinipili at pinakikinggan man lang, masabing sila ay masugid at marubdob magmahal, ahaha. Sa tingin nyo, mga kapatid? 🙂 Pasaway yata, masyado… ^^

 

Isip ko tuloy, nitong huli, uso ang kantang Call Me Maybe. Sa biglang tingin at pakinig, unsure and undecided… Sa pribadong buhay kaya ng mga kabatang tumatangkilik sa awitin – andoon ang sigla, kapangahasan at pagpapasya – pagdating sa pagmamahal? 😉 Naiisip lang, ahihi.

 

Sa tingin nyo, mga kapatid? 🙂 Siyanga pala, love on! Bakit ba?  Magandang linggo, mga kapatid…

 

Ang ugat ay siya ring bunga

 

Hello, ka-blogs! Kwentong ube tayo, ahihi… Alam nyo ang ube, sure me much. 😉 Purple yam ito sa English. Isa itong uri ng tuber or rootcrop. Iba pala ito sa taro, mga kapatid. Tuber din ang taro at malapit na kamag-anak ng ube, pero magkaiba sila… Nakakain ang ube at masarap, walang tututol, hihihi…. Halayang ube, anyone? Oo, siyempre, nakalagay sa halo-halo, sarap! Purple yam jam nga pala ang halayang ube sa English, mabanggit lang… 🙂

 

Image of purple yam jam

Halayang ube, isa sa masarap at kinasanayang minatamis ng mga Pilipino/ wanderingchopsticks.blogspot.com

 

Ang ube, isa sa mga halamang-ugat na paboritong itanim ng mga taga-amin, bukod sa luya, hehe. Bagay ang ube sa lupa roon… Tapos, hindi ito high maintenance na pananim. Basta maganda ang lupang taniman, medyo malamig at may kaunting espasyo – malayu-layo sa iba pang pananim – nabubuhay at lumalago na itong halaman.

 

Image of a puple yam tuber with sapling

Tanim na ubeng may suloy na/ en.wikipedia.org

Ang pagtatanim pala ng ube, para ring pagtatanim sa kamote at patatas. Pipiraso ng ubeng magulang, malulusog at may mga mata – siyang itatanim. Maliit lang, about two inches na cubical, ilalagay sa hinukay na lupa. Tatabunan yaon at regular na didiligin. Ang kapirasong tanim, pag nakailang-linggo, magkakasuloy na, ahaha. Pagnakailan, iyon ay lalago… Habang lumulusog ang mga dahon sa itaas ng halaman, nagkakalaman rin at lumalaki ang mga ugat nito sa ibaba, sa ilalim ng lupa. Nakakamangha, nakakagiliw…

 

Para rin nga palang kamote o sweet potato ang halamang ube. Bukod sa kulay ng kanilang laman, ang kaibahan ng dalawa, ang puno ng ube ay mas matingkad ang vine-like property. O, ha, may vine-like na nalalaman, shaks… Oo, mas gumagapang ang puno, mga sanga at dahon ng ube kaysa sa kamote. Ewan ko lang, bakit…

 

Image of purple yam plant with green, healthy leaves

Hugis-puso ang mga dahon at uri ng halamang gumagapang para mabuhay at lumago/ en.wikipedia.org

 

Pareho sila ng kamote – gumagapang at pumupulupot sa balag o katabi nitong shrub o kaya, poste… Pero, kung tama ang na-observe ko, ang kamote, pwedeng walang gagapangan sa loob ng isaang  yarda o isang metro, pero makaka-survive pa rin at lalago. Pataas… Samantalang ang ube, isang foot rule pa lang ang suloy, kailangan nang lagyan ng kawayan o posteng makakapitan. Kung hindi, babagsak itong halaman sa lupa, mamamatay. Para itong baging, baging na malambot ang mga tangkay at dahon…

 

Image of a robust purple yam plant in a backyard

Kulay lila ang gilid ng tangkay at outlines ng mga dahon ng halamang ube/ davesgarden.com

 

Sa amin, ang mga tanim na ube, may sariling balagan o trellis. May gapangang ginagawa para sa kanila ang magtatanim. May alloted space rin para sa kanila. Pag ginawa silang paningit lang sa ibang mga tanim, hindi sila lumalaki ng ayos. Pag minsan, alternate crop din ang ube. Halimbawa, inaantay pa ang planting season ng major crop, magtatanim muna ng mga ube. O, kaya, nasira ng bagyo ang sadyang tanim, lalagyan muna ang espasyo ng mga ube, para di masayang ang lupa at panahon…

 

Image of clean purple yam harvest

Lumalaki at bumibigat ng husto ang tanim na ugat ng ube/ http://www.imagesphilippines.com

Pag inaani na ang mga tanim na ugat ng ube, sinlalaki ng sanggol na bata o mas malalaki pa, ahaha. May hawig din ang tuber na ube sa luya, parang ganoon din. Mas malaki lang ang size na inaabot ng mga ugat ng ube, kaysa sa ugat ng luya. Bale, ang tanim na luya, maaring lumaki ng kalahating kilo hanggang dalawang kilo ang mga galamay. Ang ube, mga dalawang kilo hanggang limang kilo ang inaabot na laki ng isang tanim. Nakakatuwa… 😉

 

Sa amin pala, pambenta sadya ang ube, kaya itinatanim. Cash crop, ibebenta sa mga mangangalakal ng gulay para dalhin sa malaking pamilihan. Ang gamit nito sa bahay o personal consumption, pang-special occasions lang, pag magha-halaya ng ube – pag pasko, Bagong Taon, pista at iba pang mahahalagang petsa. Kung hindi rin lang, ipagbibili ang inaning ube.

 

Paano na ang mga batang gaya namin noon, parating foraging for food sa loob ng mga balagan? Ahaha. Ay, di problema, sa totoo lang… Dito nag-a-apply ang sabi, Nature provides. Ahihi, paano? Ang ube ay namumunga, ganoon ka-simple at ganoon kadali… Bale, ang ugat o tuber na lumalaki sa ilalim ng lupa, iyon ang ipagbibili at ang bungang ube, pangkain ng mga batang makukulit at parating gutom, hihi. 😉

 

Image of ube fruit

Ang bunga ng ube, sinlalaki marahil ng mga manggang Indian na may buto na, nakabitin itong mga bunga sa halaman/ marketmanila.com

Oo, mga kapatid, bumubunga ang ube ng ube rin. Totoo, walang halong biro… Kasinlalaki ng mga manggang bubot pa – ang bunga nito. Kita nyo ang Indian mango na ilang linggo pa lang namumunga? Parang ganoon kalalaki ang bunga ng halamang ube. Para silang pansabit sa palosebo, mga palamuti sa halaman. Pinipitas namin ang mga iyon noon at inilalaga, parang kamote… Ang galing ng kalikasan, hano? Pag naka-ipon kami ng mga kalahating kilo o isang kilo ng bungang ube, may pang-meryenda na kami, ahaha. 🙂

 

Ano’ng lasa ng bunga? Lasang ube, as in… Di nga, parang ugat rin ng ube. Ayon lang, mas maputla ang kulay nito kaysa sa ugat at mas mild ang lasa. Pag wala na kaming mahukay na ugat ng kamote noon, bunga ng mga ube naman ang kinukuha namin, pampakalma sa mga tiyang pirming gutom, hihi… Sa totoo lang, pag ang ugat ng ube ang inilaga, hindi gaanong masarap… Masyado itong kulay ube at concentrated ang lasa (parang squid). So, happy kami noon pag ang mga tanim na ube, namumunga na.

 

Personally, isa ang ube sa nakaka-amaze sa akin sa mga tanim sa amin. Kung ano ang ugat, siya ring bunga… Ang ugat ay for industrial consumption; ang bunga, for personal and immediate consumption ng nagtatanim. Bakit for industrial consumption? Napaparami kasi ang ube, kayang i-mass produce, kumbaga. Pag nahukay na sila at napagsama-sama, ibebenta sila ng maramihan. Kadalasan, industrial consumers ang bumibili ng mga ito.

 

Pag sinabing industrial consumers, mga mamimili silang hindi kaaagad iko-konsumo ang produktong nabili, kundi ipo-proseso pa nila iyon o gagawing ibang produkto, para maibenta. Ang halimbawa ng industrial consumer – ang mga may gilingan ng bigas sa palengke, ang may malalaking tindahan ng halo-halo at ang mga naglalagay ng ube sa garapon – sweets manufacturers. Pati rin ang mga confectionery and bakeries. Ayon…

 

Image of boiled purple yam fruit boiled and skin removed

Ganito pala ang itsura ng nilagang bunga ng ubeng binalatan/ marketmanila.com

Siyanga pala, medyo matagal ko nang gustong isulat ang tungkol sa ube, para sa mga pamangkin… Hindi na nila ito naabutan. Nakakakita na lang sila ng ube, pag may galing sa Baguio, nakalagay sa garapon, ahaha. Pag minsan, may ubeng ugat sa kusina ng mga bahay nila, bigay ng mga tiyahin namin sa bukid. Naka-stand by sa bilao sa sulok, kung ilang linggo, nag-aantay na may magsipag gumawa ng halaya, hihi… Pero hindi alam ng mga pamangkin – ang ube ay bumubunga. At, sa maraming taon, isa ito sa mga meryenda namin. 😉