Archive for the ‘Mga Tilamsik ng Diwa sa Lungsod’ Category

Si Yolanda at ang mga puno ng niyog

 

Hello, ka-blogs… Kumusta kayo matapos itong bagyuhan? Ay, hanging pampasko na, napansin nyo rin? Kahapon pala, paggising ko, napansing may snow sa site, nanlalaglag sa screen ng WordPress, hihi. Natuwa ako, countryside na countryside ang dpsa, sa tropikong bansa, tapos may snow? Aliw… Anupaman, masayang pagbati sa panahon ng kapaskuhan… 🙂

 

Tungkol sa ating paksa, napansin nyo rin marahil ang mga puno ng niyog sa mga lugar na hinagupit nitong napakabangis na bagyong itatago natin sa pangalang Yolanda, ahihi. Oo, yon, tanging sila ang naiwan matapos ang pagwawala ng kalikasan, ahaha. Last one standing lang ang peg ng mga nasabing puno – tall, stately and proud – sila na… 😉 So, bakit nga at paanong sila ang tanging naiwan?

 

Image of a part of the Visayas that has been hit badly by supertyphoon Yolanda

Tila kalansay na lamang ng lugar ang natira sa mga pook na tinamaan ng mahigpit ng bagyong si Yolanda o Haiyan… / globalnation.inquirer.net

 

Ay, kakaibang bagyo itong lola natin… Kinaya niyang buhatin ang mga sasakyan at ihagis ng kung ilang metro, hoho. Itinumba niya ang mga poste ng koryente at telepono, inihampas at iwinasiwas ang mga iyon sa mga gusali, kainaman na. Habang pinapanood, parang hindi totoo? Parang palabas sa cartoons, ay… Hindi lang niya binali ang mga sanga at katawan ng kalalaking puno, binunot pa niya ang marami – kasama ang mga ugat – bago ihinandusay sa tabi-tabi. E, tayo, dito sa Pinas, nakagisnan na natin, dalawa o tatlong puno lang sa isang village ang karaniwang naitutumba ng isang malakas-lakas na bagyo. Balita na sa atin pag may punong naitumba, oo. At mas madalas, kaya ang mga iyong i-clear out ng authorities, sa loob ng dalawang araw…

Sanay na tayo sa mga bagyo, ahaha. Tayo na… Pero yon, mas sanay tayo sa bagyuhang pagkakadilim ng paligid, umaalulong ang hangin at may nagliliparang mga yero ng bubong. Pag minsan, may kasamang mga bintana, ahaha. Ay, hindi si Lola Yolanda. Sabihin na natin, ini-level up, up nya ang bagyo experience ng mga Pinoy… 😉

 

Iyon ang isa, may kasama si Yolandang “storm surges of the sea,” term na nito-nito na lang natin narinig. Sa madaling salita, nagkaroon ng sariling buhay, galit at galaw ang mga alon ng dagat. Umahon sila at nanalasa sa mga pampang, hinabol ang mga tao, kainaman na…

Kung inyong mapapansin, sa mga lugar na matatagal nang tirahan ng mga tao, sentro madalas ang tabi ng tubig. Naroroon ang maraming istruktura, may pamilihan at siyempre, may pantalan o port… Wala naman, iyon lang mga iyon ang binayo ng storm surges. Alala nyo yong sa Bibliya, ang wall of Jericho? Ayon, parang ganoon ang ginawa ni Yolanda sa Tacloban at sa coastal villages sa Kabisayaan – ni-ram through ng mga higanteng alon ang breakwaters at structures doon, ang una sa line of defense ng mga lugar sa tabing -dagat …

 

Anyway, mabalik tayo sa mga puno… Ang dramatic ng shots na ravaged ang buo-buong lugar tapos, tanging mga puno ng niyog na panot sa isang side ang natira, o, di ba? Post-apocalypse scenario, hoho… Tapos, ang camera man ni Anderson Cooper, panay ang pakita ng mga patay na taong nakahandusay sa daanan at sa tabi, pambihira… Anyway, ang kwento, habang dumarami ang mga nakahandusay – formerly animate and inanimate objects – tumataas at bumibilis ang fund-raising for the victims sa West, lalo pa sa Europe. Ewan ko, hindi ko rin alam ang eksakto, pero fever-pitch daw – dinaig pa ang sabungan pag may special derby, ang auction houses sa kasiglahan ng bidding at ang stock exchange, pag araw na masiglang-masigla ang trading, kainaman na… Hindi raw nababakante ang mga telepono sa telethons – para sa mga nasalanta ng pasaway na si Yolanda. Ayon…

 

Bakit pala na-shock ang mundo sa mga patay na ilang araw na ay di pa naililibing? Di nga, seryosong tanong… Bukod sa health consideration at sa amoy, amoy na naaamoy ng typhoon survivors at delikado sa kalusugan ng mga bata, ano pa ang meron doong ikinagimbal ng mga manonood? Sapagkat, saanmang lugar at sa  anumang kultura, parating may paggalang sa patay. Yown… Kung maalala natin, kahit sa panahon ng gera, basta may pagkakataon, ang mga sundalo ay humihinto at kung di man nila maitabi ang bangkay, isinasara nila ang mga mata at inilalagay sa gitnang bahagi ng katawan ang mga kamay nito – tanda ng paggalang at pagbibigay-pugay sa buhay. Ayon…

So, unang pagkakataong nangyari, wari ko, na may na-witness ang mundong ang itsura at pagkakaayos ng mga patay ay pareho pa rin, matapos ang ilang araw… Sobra-sobra marahil ang shock ng mga naiwang buhay sa naranasang bagyo – na-traumatized at na-paralyzed ang marami sa kanila. Iyon din marahil ang paliwanag — bakit marami sa mga nanghihingi at naghahanap ng makakain – children survivors — walang lakas at huwisyo ang matatanda para sila ang maghanap at dumiskarte. E, siyempre, mas mabilis mag-bounce back ang mga bata, sila ngayon ang lumalabas sa evacuation areas at sa temporary shelters – para maghanap ng tubig at makakain. Parang pag may pista sa mga baryo? May mga batang naghilera sa kalye – hinaharang nila ang bawat makitang sundalo, rescuer, foreigner at journalist – hininihingian ng tubig, pagkain at tulong. Ang lungkot, sa totoo lang… ^^

 

Image of mature coconut plants

Habang tumatagal, papatangkad rin ang puno ng niyog/ http://www.colourbox.com

Balik na tayo sa kwentuhang puno ng niyog… Itinuro yaan sa atin noong elementary – versatile na puno ang niyog. Bawat bahagi raw nito ay may gamit – nagagawang mantika, bunot, walis-tinting, construction materials at iba pa… Doon sa amin, mas appreciated ang puno ng niyog bilang panghati ng hangganan ng lupang pagmamay-ari. Oo, ahaha, parang pambakod ng property sa amin ang puno ng niyog? Pag pumaroon kayo, mapapansin nyo, basta hangganan ng ari-arian – may marker na puno ng niyog – dalawa hanggang limang puno sa dulong bahagi ng property. Maliliit lang ang cut ng lupa sa amin – kalahating ektarya hanggang dalawang ektarya sa isang magtatanim o magsasaka. Tapos, ang isa pang purpose ng pagtatanim ng niyog, para patibayin ang border o hangganan, para hindi dumausdos ang lupa. Pinipigilan ng mga ugat ng niyog ang soil erosion, para hindi bawas ang lupang ari-arian matapos ang sampong taon, ahaha.

 

Pero sa lugar namin, hindi main product o pangunahing kalakal ang bunga ng niyog. Iyon lang may malalapad na lupang hindi tinataniman ng ibang crops ang naglalaan ng lupa para gawin sadyang taniman ng niyog. Ilan lang ang alam kong nag-kokopra ng niyog, doon sa amin. Bakit? Sapagkat ang puno ng niyog ay nangangailangan ng malaking espasyo, ahaha. Jealous plant ang niyog, mga kapatid, ayaw nya masyadong mag-share… Ang alam ko, doon sa amin, 30 hanggang 50 hakbang ang layo ng itinatanim na puno ng niyog – para lumaki ng maayos at mamunga, ahaha. Tapos, sa lupa sa mga pagitan nila, ilan lamang klase ng halaman ang pwedeng itanim, iyong mga hindi mang-aagaw ng nutrients ng lupa gaya ng monggo, sitaw at tapilan, ahaha. Isa pa, ilang taon muna ang hihintayin – bago ang isang punong itinanim ay mamunga, mapitas para magamit pansarili  o maipagbili… Kaya kung ang isang magtatanim, may iisang ektarya lang na lupa ay sa mga niyog aasa, malamang magugutom muna siya at ang kanyang pamilya.

 

Larawang karton ng mga puno ng niyog

Matitibay raw at maasahan ang mga puno ng niyog, maging sa oras ng sakuna/ rahulmax.deviantart.com

Noong maliit pa ang blogger dito, bago mag-grade one yata, nakakita ako ng lupang kini-clear para taniman ng hindi niyog, ahaha. Bale, ang ginawa ng mga magtatanim, pinutol ang mga puno ng niyog, saka hinukay ang mga ugat. Alam nyo gaano kalalaki ang mga ugat ng matatandang niyog? Sinlalaki o mas malalaki pa sa bahay, ahaha. Marami, malalim at sapin-sapin ang ugat ng puno ng niyog – parang isang community, ahihi. Iyon siguro ang patunay – bakit jealous plant ito at bakit matibay ang kapit ng punong niyog sa lupa, kayang manatili at indahin ang mga hambalos ng napakalakas na bagyo… Si bagyong Yolanda, may mga puno rin ng niyog na nabunot, nabali at naitumba. Pero ang hula ko, hula lang naman, ang mga iyon ay mga punong mas bata… Marahil, sila ay 20 taon pababa ang gulang. Ang mga naiwang nakatayo, mga puno ng niyog na 30 to 50 taon na ang edad, ahaha. Ang tatangkad nila, parang hinahamon ang super bagyo, ipinapakita – may nilalang na kayang mabuhay at tumayo, matapos ang malupit na pananalasa… 🙂

 

Comment kayo, ka-blogsMay naaalala kayong kwento sa mga itinuro sa atin ukol sa puno ng niyog noong elementary? 🙂

 

Nagsusulsi, Nagtatagpi

 

Sinauna akong tao, mga kapatid… Ikinakabit ko uli ang lumuwag o nalaglag nang butones ng damit, nagsusulsi at nagtatagpi (patch) pa. Nitong huling bagyuhan, mga ganyan ang ginawa ng inyong lingkod, haha, habang balot sa dilim ang paligid at tila walang katapusan ang mga patak ng ulan.

Ako rin iyong madalas pang magdala sa repair shop ng mga nasirang payong at sapatos, ahaha. Ang pananahi, namana ko sa nasira naming lola. Nanay, kung siya ay aming tawagin… Ang pagpapakumpuni ng sapatos at payong, sa pinakamatanda naming kapatid ko naman nakita at ginaya, hihi… A, e, si Ate, mga 15 years na yatang di nagagawi sa pagawaan ng payong? Parang… Ako na lang ang affected sa kagawian, harhar…

 

Image of scissors and sewing tools

Ahaha, doon me sa liga ng mga taong may sewing box, pasensya naman/ http://www.sewnews.com

Ewan, may kung anong kasiyahang hatid sa akin, pag nagagawa ko ang mga gawaing ‘yan… Nakakatulong din, para makatipid maski paano. Nagagamit pa ang bagay na nagkadepekto, pero pwede pa naman, hoho. Magagamit pa, maski di na bago, ako na… Gaya rin ng iba, ipinapaputol ko ang luma o kupas nang jeans, ipinapagawang shorts.

Sa T-shirt, ginugupit ko madalas ang kwelyo at binabawasan ang manggas. Tapos, dinadala sa mananahi, para padaanan sa edging machine. Mas comfort na ang habol, kesa sa pagtitipid… Ginagawa ko rin, binibilhan ko na ng kapalit ang bagay na nasira, pero ipinapakumpuni ko pa ang dati. Alinman sa  gagamitin pa, ipapasa na sa kasamahan o ipapamigay sa mga dumadaang nasunugan daw. Pero, mas madalas, inaayos o ipinapa-repair ko muna, ahaha. E, suplada at suplado kasi ang mga pagbibigyan – sinisinop ko muna ng onti. Baka may masabi pa, harhar…

 

Sa kabilang banda, hindi ako gaanong attached sa mga materyal na gamit, wari ko lang. Medyo madali akong hingian, arboran  at hiraman –  ng wala nang solian… Madalas mangyari ‘yong  hiniram sa akin ang gamit, sa pangatlong beses, ibinibigay ko na, ahaha. Lalo pa pag bagay ang gamit o damit sa nanghiram at di ko naman paborito. Ewan…

I want things to be put to good use, yown ang kapaliwanagan… Pero, sabi naman ng iba, maarimunhan daw ang ganoon. Mahinayangin?. Marks of poverty raw o hang-up, sus.  Baka nga, malamang… Anlagay, di pa naman ako yumayaman at baka hindi na, haha. Dumaan na rin sa panahon, financially maluwag ng konti. Pero kurips pa rin, hihi… Kung ilan ang mga kapatid namin, walang-wala. Ayon, am easily affected, harhar. Haybuhay…

 

Image of colorful threads

Masaya pa ang lola nyo pag may bago syang sinulid, haha/ http://www.craftsbee.com

Anupaman, ako na lang yata sa amin ang matiyaga pang magsulsi at nagpapa-repair pa, patatawarin… Ang mga kapatid, sanay na rin sa mabilisang pagdi-dispatsa at pagpapalit. ‘Yong usual na katwiran – wala na silang time para sa mga ganoon, sows. Pero, hwag kayo, may time sila para sa primetime telenobela, whehe.

Ang blogger naman dine, di matyaga pag sa TV papanoorin gabi-gabi ang kadramahan. Nanonood din, from time to time, pero sa dyapeyks na DVD, haha. Pag Byernes at Sabado – marathon mode, pampa-eyebag… Actually, di ko alam, nagkaka-eyebag din naman, pag weekdays. Hindi nga lang dahil sa telenobela. Mas dahil sa kapupuyat, ahaha…

 

Anyway, pag primetime na mga palabas, yon naman oras ng lola nyo para dalaw sa repair shops, hihi. O, makikita nyo ako sa sala – nakikipakinig ng TV –  habang nagsusulsi. O, kaya, nananahi sa kamay – habang nakikinig ng music sa Youtube. O, yan, medyo modern na ng onti -YouTube, ahihi. Basta, sa akin, nakaka-relax ang gano’ng routine. Ang boring ko lang na nilalang, true. Nai-enjoy ko pa rin sa buhay parati – ang magtasa ng lapis, hihi. Ganyan me kawagi. At, sabi sa inyo – sinauna… 😉

 

Image of a girl happily sewing away

Relaxing para sa akin ang pagsusulsi ng damit, parang pagga-garden/ http://www.creative-stitchers.co.uk

 

Pagbati sa inyo, kaway-kaway… 🙂

 

Payak na pamumuhay sa isang luma pang panahon

 

Lampas sa nostalgia for rural past ang iniaalok  dito, pasensya na. Sakaling hanggang doon lamang ang inakala ng mambabasa, ikinalulungkot ko. Hayaan ninyong magpaliwanag ako ng bahagya kung bakit…Nakatira kami noon sa bahay-kubo, ang karanasan ay di singromantic at singsaya noong sabi sa kanta… Pero, appreciated ko ang parteng iyon ng aming buhay at pamumuhay. Hmn, iniisip ko pa bang ulitin? Parang di needed, di na rin practical. Hindi ko rin sure, kung kaya ko pa… 😉

 

Image of a couple reaping palay harvest in rural Philippines

Maraming mga palayan ang nangawala sa bansa na nagdala ng kagutuman sa kanayunan ng mga huling taon/ rbapmabs.org

 

May isa kaming kapatid, parating dreaming na ibalik ang luma pang panahon.  Sabi nya, simple lang daw noon. Totoo naman… Pero, duda ako kung kaya nya, sakaling mangyari ang return of the comeback, hihi… Sa aming lahat, siya ang pinakakumpleto ang gamit sa pagluluto, moderno at convenient ang mga kasangkapan at mababa ang tolerance nya sa alikabok, putik at mga dumi, hahaha. Dahil nagkukunwari akong fair na tao, bibigyan ko sya ng, hmnn, three days… Try lang. 😉

 

Image of women washing clothes in a river in rural Philippines

Masarap maglaba sa ilog, huwag lang papaabot sa init/ http://www.backpackingphilippines.com

Payak din ang modernong buhay, sa tingin ko… Pag magluluto, pipihitin lang ang gas stove, pag maghuhugas ng pinggan, pipihitin lang ang faucet at pag madilim, ipi-press lang ang ON ng switch – ano pang mas sisimple? Ang medyo komplikado, pag walang pambili ng LPG refill, pag nalimutang bayaran ang bill sa tubig at pag walang pambayad ng koryente, hoho…. Ayon, medyo komplikado ang manghiram ng pambayad ng bills, medyo mahirap i-explain. 😉

 

 

Image of a man on the way to the forest in rural Philippines

Pirming may gulok sa kaluban ang mga Tatay sa kanayunan/ http://www.terraproject.net

Nakakatuwang magluto sa kalang de-kahoy. Masarap din ang mga pagkaing luto sa kahoy, mabango at natural na natural, ‘ika nga… Ang di nakakatuwa, ang magpaputi ng mga kalderong puno ng uling. Sabagay, okey pa rin pag may mauusap o mauupahang maglinis para sa iyo, hihihi… Hindi na rin madaling maghanap ng taga-sibak ng kahoy ngayon, maski sa liblib na lugar. 😉

 

Pinakamahirap ang magkasakit sa remote na barrio. Kung pangkaraniwang sakit lang, pwede nang lunas ang mga tradisyunal na halamang gamot. Pag malala at kumplikado na, kailangan na ng makabagong gamot at ospitalan… Sabihin mang may natural healing powers ang medicinal plants – kailangang dumaan sila sa process – para tumalab sa katawan ng maysakit at makapagpagaling. Di  pwedeng paracetamol lang ang iinumin at nakaantabay sa taong seryoso ang medikal na kalagayan…

 

Ang food production ng makabago man o makalumang bansa, dependent pa rin sa mga kanayunan. Sa gayon, kailangang magkaroon o panatilihin ang kabuhayan ng mga taga-bukid… Sa bawat kalamidad na dumarating, unang naaanod ang self-esteem ng mga kalalakihan sa nayon, daan para mapalapit sila lalo sa alak, sugal, kapabayaan sa mga tungkulin at pananakit sa mga miyembro ng pamilya. Hindi biro ang dinaranas ng asawa at mga anak nila – sa kahirapan ng buhay at kalupitan.

 

Sa Pilipinas, pinakamababa ang productivity ng agricultural sector, may malaking gap, sa napakalaking bilang ng mga taong naka-depende rito… Matagal nang nakaungos ang manufacturing sector  at nitong mga huling taon, nangunguna na ang service sector sa productivity or output sa pangkalahatan… 15 taon ang nakakaraan, 93% ng negosyo sa bansa, di man lang papasok sa kategoryang small scale business. Categorically, sila ay tiny or micro. Nag-improve na, pero sa kasalukuyan, at least 85% pa rin ay micro – pagawaan sa silong, talyer, stalls, mobile peddling at mumunting tindahan sa harap ng bahay…

 

Image of a farmer's dwelling in rural Philippines

Ganito ang karaniwang tirahan ng magtatanim sa bukid sa ating bansa/ tourism-philippines.com

Ang pagsasaka gamit ang hayop at ararong bakal, na-devise pa ng tao, libong taon na ang nakakaraan. Biblical times, kung tutuusin, matapos matuklasan ang bakal at metallurgy. Ito pa rin ang gamit ng maraming farming communities sa Pilipinas… Pero may mga mas luma pang preoccupations. Ang pagpapastol ng hayop, isa sa oldest professions ng sangkatauhan, lumaganap sa unang yugto ng settled communities. Isa rin ito sa least remunerative na hanapbuhay sa ngayon. Subalit, may mga kababayan pa tayo, tanging sa ganitong paraan nabubuhay. Ganoon din ang pangingisda – gamit ay kawil, buslo at simple hooks lamang.

 

Kung papansining maigi – yaong mga nakapagtayo na ng matitibay na negosyo, nakapagpatapos ng maraming anak at nakapagtrabaho sa abroad sa mahabang panahon – siyang nakaka-afford mamuhay sa rural setting, pero may kabuhayan at access sa pasilidad at mga serbisyo. Sila ang may kakayanang mabuhay ng “payak at sapat” sa natural setting, pero di nahuhuli ang antas ng pamumuhay.

Sa mga taong wala sa buhay na nakatira sa rural na lugar, nanatili pa ring luntiang kabukiran, sikat ng araw at simoy ng hangin ang afford nila. Kapos sila sa pagkain, kalusugan, salapi, aral, transportasyon, pakikipagtalastasan, tiwala sa sarili at maging sa mga pangarap at balakin sa buhay. 

 

Image of a verdant rural community in the Philippines

Malawak ang bukid, luntian ang paligid at malamig ang simoy ng hangin sa kanayunan. Subalit kakambal pa rin ng buhay doon sa ngayon ang kahirapan at atrasadong pamumuhay/ http://www.panoramio.com

 

Ka-blogs, comment kayo…  Ang dami ko na yatang naikwento, kayo naman… 😉

 

Sugpong ng Ilog

 

 

Ang mga alaala ay tulad ng mga ilog, umaagos

Ang mga tanawin sa ating isip, dumadaloy

Mga isiping naghihintay sa tamang sandali upang

Pumatak sa mumunting sapa at lumandas pabalik

Sa paningin. Isa-isa, atin silang sinasalok

Sa batis ng gunitang namumuo sa gilid ng ilog.

 

 

Image of river in Romblon, Philippines

Mga alaala ay tila batis ng gunita sa gilid ng ilog/ intactnature.com

 

 

Sa bawat sugpong, may salaysay na nabubuhay at nagbubunyag

Sa nawalang alaala, nananariwa at kung minsan

Nagbabago habang ang ibang nalimutan ay bumabalik.

Ang kulay ay maaring tumingkad at ang

Kasiyahan o kalungkutan, higit-kumulang, sumidhi.

 

Mga kwento ng kahapon, dumaraan sa ‘ting mga isip

Mga puso at kaluluwang bumubuhay sa ating nakalipas

Sumasariwa muli sa ating pag-asa, nagpapaalala sa ating

Mga nalimutang pangarap. Sumasariwa sa ating diwa 

Bilang bahagi ng isang bagay na dakila at wagas.

 

 

Image of the Cagayan river in the Philippines, one fine day

Ilog na tahimik, hinahayaang pilasin ang mga dahon ng araw/ en.wikipedia.org

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

At naroroon din ang katahimikan, ang nag-uunahang tubig ng

Mga alaala ay titimo, ang araw ay sisikat at lulubog

Habang napipilas ang mga dahon ng panahon, ang iba’y higit na mabilis

Lumiko tayo sa isang daan; tumingala sa langit,

Minasdang magbago ang tanawin, hanggang

Mamukhaan, lumukso ang ating mga puso, ang mga kaluluwa natin

May ngiti at minsan pa dumausdos pababa sa

Ilog ng ating alaala patungo sa kariktan

Ng isip nating parating may malay. 😉

 

(Salin ng Tulang Juncture of the River by Ann Johnson Murphree)

 

 

Juncture of the River

 

Memories are like rivers flowing through

The landscapes of our minds, liquid

Thoughts waiting for the right moment to

Trickle into tiny brooks and flow back in our

Sight.  One by one, we pluck them from the

Pools of recollection that form at rivers edge.

 

Each juncture, a story finds life and reveals

The lost memory to us, fresh and sometimes

Changing as some things forgotten returns.

The colors may become more vivid and the

Happiness or sadness, more or less intense.

 

Tales of yesteryear pass through our minds,

Hearts and souls keeping our past alive,

Renewing our hopes, reminding us of our

Forgotten dreams. Renewing our sense of

Being a part of something great and lasting.

   

Then there is silence, the rushing waters of

Memories are stilled, the sun rises and sets

As days go by, some more quickly than others.

We turn down a road; look up at the sky,

Watch the landscape change, become

Recognizable, our hearts leap, our souls have

A smile and we are once again gliding down

The river of our memories into the wonders

Of our always conscience minds.

 

©2013.annjohnsonmurphree

 

Mga kapatid, si Ann Johnson Murphree ay painter, kilala for her images and renditions of the countryside, sa Alabama. Mahuhusay rin ang kanyang mga tula about rickety old farms… Kailan ko rin lang sya natuklasan – may isang English poem, nailathala sa English site ng blogger dito, nabasa nya yata… Nag-subscibe sya, ahihi… Ang works nya, portraits ng rural life, true to form, ‘ika nga… 🙂

 

Paunang pagbati sa ating  Buwan ng Wika, ka-blogs. 🙂 Maari nyo ring isalin ang tula, sa sariling blogs at maging sa comment section dito. Salamat, sana ay nasa maigi kayo. 🙂

 

Pagbabalik at Pag-ibig

 

Kung babalikan, ang ideya ng napipintong kamatayan marahil ang nagtulak sa aking magsulat sa blog. May isang gabing dumating ang notion (weird and crazy, yes) na posibleng pumanaw sa susunod na taon… Hindi ko alam, pero sakitin ako nang mga panahong iyon at naisip ko, may maiwan man lang sa mga pamangkin at kapatid, ahaha… Dati, noong bago dumating ang sangkatutak na family problems (o, hindi pa ganoon ang patas), pera lang ang iniisip kong iwan, hihi. Medyo meron pa noon at pakiramdam rin, kaya pang gumawa at mag-ipon ng marami, hihihi. Basta, nagbabasa ako no’n ng manipis na libro, tungkol sa wills and testaments, ang adik lang. 😉

 

Image of a book by the seashore

Sa fairy tales, laging masaya ang ending./ http://www.facebook.com

May mga naisulat na before, essays and poems, tungkol sa kabukiran. Naikwento ko rati, influenced yaon by Jim Heynen… Pero, sulat-kamay. Ako itong si maraming notebooks, hihi. Samutsari ang laman, sinusulatan ng kung anu-ano sa gabi – bago matulog. Hindi ako exactly nag-journal sa buhay. Feeling ko, ragtag at relatively mabilis ang aking tinahak… Samantala, ang journal kako, para sa mga taong secure and leisurely ang buhay. Kaya hindi… Walang journal o diary at wala ring maayos na files ng mga naisulat sa trabaho. May ilan sigurong naitatago, alinman sa groupmates, kabarkada, kaibigan o officemates ang nagtabi. Di ko gawi to keep files of what I have written, for some reason…

 

Ang in-adopt kong system of recording, dalawa. May small notebook para sa daily expenses (halos dalawang dekadang habit na noon) at notebooks (ang iba ay makakapal, ang iba ay fancy), lagayan ng musings, doodles and observations. Pag minsan, may assessments and plans na nagagawa, ahaha. Pero, sporadic attempts – may buwang maraming entries, may buwang kakaunti… May panahong too eager to systematize things, sa paraang nakasulat at may panahon, wala nang time or energy para magsulat o magtala ng mga nangyari o binabalak. May planner ako lagi, like most people… Pero, deadlines, meetings and appointments ang ando’n. Parang mas listahan din lang? Walang gaanong reckoning, sabihin pa…

Noong naisip, posible nang magkasakit ng malubha at mamatay, hahaha, isusulat na kako, ang personal takes sa bagay-bagay, naks…  I mean, seriously. So, nagsulat na nga… Natatandaan ko, tungkol sa umaga unang articlethe sounds of the morning in a typical urban neighborhood. May tilaok ng manok, mga naglalako at mga batang sumisigaw sa paglalaro. Ang ikalawa, tungkol sa pagbabago – city sights, squatter, mga tanawin pag nakasakay sa taxi at kung relevant pa ang ma-involve sa mga isyung pampamayanan. Parang ganyan… Ang take off  – small town girl pa rin. Nakaalis nga sa bukid at sa antuking bayan, pero nag-end up sa city sa Kamaynilaang para rin namang maliit na bayan lang, ahihi.

 

 

 

 

Tapos, nag-blog na, tungkol sa bukayo at banana que, haha. Iyon ‘yong kako, precipitated ng napanood sa AFC. Di ko inilagay o inilathala ang about  morning sounds and pagbabago… Tungkol muna sa pagkain ang unang entries. Sa isang banda, the year before, kinukulit na ‘ko ng isang college friend mag-blog… Simple – karami ko raw opinyon at pagtingin-tingin, haha, at maalam daw na magsulat (sabi nya). Nagpo-photography pala si friend – analog camera pa gamit, black and white film, yong ipinapa-develop… Hilig niya, picture-picture-an ako pag magkasama kami, haha. Sya lang nakakagawa no’n, ako’y  taong iwas sa camera, hehe … Risk consulting line of work niya, married sya with one kidupdated  sa technologies and social media, what’s in & what’s not… Sya ‘tong unang nagbalita sa ‘kin, may Twitter na, hihi. 😉

 

Anyway, marami siguro akong kalituhan at agam-agam noong mga panahong iyon and I must have wanted to clarify certain things for myself. Maaring yuppie dilemmas, ennui sa buhay-buhay and restlessness, siguro… Simple akong tao, in person. Simple ang desires, hindi nangarap yumaman and hindi pumalaot sa ideya ng marriage, for some reason… I mean, theoretically and from observations, alam ko… It is settling down and making a life with a person of your choosing. It is making a claim in this world, for whatever joys, tears, fears and horrors  life holds. Pero, all along, mahirap ang naging buhay namin, sa bukid at maging sa lunsod… Nag-iba naman na, to certain extents and kahit paano, pwede na ring pumili – anong klaseng buhay ang ili-live and ili-lead, and with whom.

 

 

 

 

Most of my friends are married and most of my siblings are, too. Sa mga kaibigan, late marriages sila, halos lahat, ahaha. Iyong iba, humabol lang, hakhak. May dalawa o tatlo pa ring unmarried...  May isang sense,  It’s a big and complicated world. We’re just lucky,  may space ako, kami, kahit paano, rito. Just glad we survived and got this far… At ayos na rin, kumbaga, given na walang-wala sa umpisa… Nakatira sa malaking bahay, nakakain sa labas every so often, nakakabili na rin ng magagandang bagay and generally, professionals  ang nakakahalubilo. May telepono, cable TV, internet, nakakanood ng plays pag may time, at may subscriptions ng dyaryo… Naglilinis pag walang pasok, o, nagga-garden, at nagsa-shopping, ahaha. Madalas, nakakotse pag paalis o, taxi…

Hindi malinaw, saang point nag-burst ang bubbles – kailan nag-umpisang maanod isa-isa ang certitudes and routines na so far, naipundar… Andoon ang Ondoy – disaster na nag-introduce sa amin ano ang gera, first-hand and direct – paano iyong may pera, pero walang mabiling pagkain, paano pumila at makipag-agawan at paanong maghalungkat ng susuotin, from among the ruins and remnants ng sarili nyong gamit, haha… Pero, bago pa, may mga nauna na. Andoon ang pagkakasakit ng Inay at pag-iwas ng mga kapatid, ang pag-adopt nila ng escape mode at sabi pagkatapos, “Move on na tayo.” Sinundan ‘yon ng pagkakasakit ng brother namin, hysteria ng asawa nya at escape mode din, at paano mas in-up ng mga kapatid ang ante ng escape mode. Ang pagpanaw ni kapatid, ng biglaan.

 

Sa point na iyon yata, nag-statement ang buhay, “Hindi ka pa pwedeng masyadong masaya. Wala pang karapatan. ” Siguro nga, ini-earn ang happiness sa buhay at kulang pa ang natrabaho… I mean, gaya ng naikwento, for most of my life, nagbasa lang at nag-observe. Ginagawa ang duties, sa abot ng kaya, tulong sa mga magulang at kapatid, at nag-o-occupy ng maliit na space lang sa mundo at buhay. Trained and oriented na ganoon… Dito lang yata sa blog nangahas mag-boses ng iba, ‘yong parang sure sa mga sinasabi… Napapaligiran ako ng magigiit na tao, sabi ay may higit silang claim – sila itong nagmahal, may kapangyarihan at nasa tama. Sila ang nasa lugar at nakakaalam – aling kasinungalingan ang pagmumukhaing totoo at paninindigan. After all, susi raw sa buhay ang paggawa ng constructed realities. Sabi…

Kung ngayon tatanungin, tanggap ko na ang pagkakasakit at pagpanaw ng Inay, pati ng kapatid naming lalaking panganay. Am now on my fourth decade of existence, nakuha ko na – kasali at parte ang mga iyon. At ang mga naiiwan, mandate sa kanila, sa amin, ang magpatuloy harapin ang buhay – gaano man kalungkot and unsure... Ang mahirap wari, coming to terms with –  kawalan ng pakialam, justification ng karuwagan at pagmamatigas ng loob – ng sariling pamilya at mga kasamahan. Naitatanong, “Asan ang pagmamahal na kanyo, alam nyo? Anong klase at nasaan?” Kahit paano, alam ko na rin,  It is the thread of love, affection and respect that keeps the world going. It is important to secure and protect it, for those times when life rushes in on you, as in a battle.

 

Image of a damsel just rescued by a knight in shining armor

Sa chivalric love, parating may damsel in distress, kailangang iligtas/ http://www.paganspace.net

 

Sa mga sumunod na henerasyon, tila mas madaling makita para saan boboto at kailan mangangahas at magpapasya… One casts away his fears and makes a vote for love. For in so doing, he is making a stake on life – for whatever it may hold... Hindi ganoon kadaling makita iyon sa generation namin, for some reason. Or, at least, sa akin, ahaha.. Sa kasalukuyan, malakas ang trumpet para sa individuality at pagsunod sa pansariling desires. Tila mas may confidence din ang mga bata, may sense of entitlement. Iba pa yata noon… Tingnan daw ang mas malaking larawan, maraming nagugutom at matutong magparaya, sabi. Matuto raw mag-sakripisyo at i-align ang paghahangad sa kalagayan at layon ng iba. Nag-stick iyon sa akin – galing ako sa malaking pamilya, marami kaming magkakapatid… Panahon din iyong trampled upon ang rights, lives and desires ng nakararami…

Kung sa ngayon titingnan, hero complex lang ‘yon, reverse egotism at misplaced na pagnanais iligtas ang mundo… Thing is, hindi naililigtas ang mundo, na-i-in love lang ang tao – alam ko na rin yata, from experience. Hindi naililigtas ang mundo, although it remains to be a pitiful, sad place, perpetually threatened by the untrammelled desires ng mga nakatira rito. It seems, ang tao ay pwedeng malito at di makita ang kaibahan ng love sa desire. Na ang pangalawa ay bahagi lamang ng una, na ang paghahangad o pagnanasa, umpisa pa lang at ang real reckoning – kung kayang panindigan ang una. Mahalaga ang pagnanasa sa buhay at pagkatao ng tao. Pero maari itong mawala, masira, magmalabis at napi-perverse – kung hindi pamamahalaan at gagabayan ng pag-ibig… May tendency and capability itong maging marahas, malupit at mapangwasak. Romantic love is but the beginning.

 

Marami-rami akong nailathalang posts about romantic love sa blogs. Gusto sanang i-explore kung alam ko pa – paano magkaroon ng paghahangad at pagnanasa sa buhay… Kung tama ang kuha ko, marami ang ka-blogs na nahiya para sa akin, may mga umiwas at lumayo. May mga nanlait rin ng labis labis… 🙂 Hindi ko sinasabi sa mga sulating mas alam ko ang usapin. The proof of the pudding is in the eating. Iyong sabi, “E, lab layp, meron ba?” Ang sagot, isang tamemeng, “Wala po.” Hihihi.  Pero, marami akong kwento at hiling sana sa ka-blogs at mambabasa, pwedehin na muna sana, ahaha… Well, nasasa inyo iyon. I guess, hindi yata lahat nakakatagpo at natatagpuan… Hindi sa nagmamaganda ako o, nagmamataas ng standardscheap din, ahaha. Am the type, sumasaya na pag inalok ng 3-in-1 na kape. Sus, marami rin ang naipasulat sa akin, libre lang.

 

 

 

 

Dito sa site, may isinulat, Pag Nagkakasakit ang pamagat. Kwento iyon tungkol sa pagiging sakitin no’ng bata pa, medyo comedy ang format at, first person ang boses na ginamit. Sa isang banda, kwento ko ‘yon. Sa kabilang banda, hindi rin… May isang word, dapat andoon sa article, pero kung susuriin – wala. Ang salitang iyon, o ang kawalan noon ang dahilan bakit namatay ang bunso naming kapatid na lalaki, nasa grade 5 ako noon… Naikwento ko ang pangyayari, sa isang post sa English site. Naipahiwatig din sa page sa SSA site. Curiously, walang ka-blog na nakapansin, wala ang nasabing salita. From my end, ang post ay kwento sadya tungkol kay bunsong kapatid.

As things would turn out, baseless ang notion na mamamatay na by 2011, ahaha. Katunayan, sa susunod na buwan, magta-tatlong taon na po sa blogging, naks… 🙂 Pero, tama pala ang kutob, may dapat ngang balikan sa mga pangyayari noong araw. At natuklasan ko na ang consequences ng pagkamatay ni bunso, ang una sa series ng  tragic na pagkamatay sa aming pamilya. Hindi ko ikukwento sa blog, ha, sa amin na lang… Pero, I am grateful, nalaman ko, interrelated ang death and love sa pamilya – love or lack of.  Sabi, alinman sa takot o pag-ibig ang nagi-generate ng isang ugnayan. Pag una, karuwagan at karahasan ang resulta. Pag ang pangalawa – may mararating, may pupuntahang maganda.

 

Innate raw ang magmahal sa tao and love always finds a way. Ayon lang, requirement ng pag-ibig na maging matapang, ahaha. At this point, hindi ko pa masasabing matapang na ako. Ang kaya pa lang sabihin, alam ko na bakit may mga pagkakataong naduwag. Gaya ng nasabi dati, masakit ang naging kapalit ng pagbabalik doon sa amin, ng pagkabatid sa puno at dulo ng mga pinuntahan, napagpasyahan at tinahak sa buhay… Pero kung iyon ang susi para mabuo muli at maging handa sa mga kinakaharap at kakaharapin, bakit hindi? Sa umpisa lang bulag ang pag-ibig, sa mga kasunod na yugto, mulat na. Pag nanatili itong bulag, abuse and bondage ang kasunod. Tila dapat rin, ito ay buo – para kayang ihatid ang tao sa landas na nais niyang puntahan. 😉

 

 

 

 

Pagbati sa inyo, ka-blogs. Here’s wishing for love-filled days… 🙂

 

Pakiramdam

Hello, ka-blogs! Reblog lang po muna uli, pasensya na… 🙂 One of the early posts rin itong Pakiramdam. Dito, sinilip ng bahagya ang papel ng emosyon sa tao at bakit parang may love-hate relation ang mga kabataan sa emosyon, ahaha. Gusto ko rin ang post na ito, among sa mga naisulat. Feeling ko, naka-tsamba rito, ahihi. ‘Yon lang, parang it raised a few sets of eyebrows din yata… Kumbaga, parang ang daming topic na napagdi-diskitahan ng blogger dito, pasensya na… Sari-sari nga yata ang napapansin, kainaman na…

Have a good week, mga kapatid. Cheers! 🙂

 

doon po sa amin

Sa subject namin noong Humanidades o Humanities, doon ko naalaalang tinalakay ang paksa ng pakiramdam. Nababanggit ko ito dahil madalas kong maengkwentro rito sa blogosphere ang salitang emoshit. Ako nga pala ang tipo ng taong mabagal maka-catch up sa usong salita. Hanggang ngayon, hindi ko pa rin alam kung ano ang ibig sabihin ng XD na lagi kong nakikita sa blogs… Anupaman, ang kuha ko, pag usapang pakiramdam na, kailangan may kasunod agad na pagtanggi o mura para maging katanggap-tanggap.  Tila sa kasalukuyan, hindi dapat i-dignify ang nararamdaman ng isang tao.

 

Ang Humanidades nga pala ang araling tumatalakay sa ugnayan ng tao, lipunan at panitikan. Ang natatandaan ko rito, ‘yong diagram na may tatlong bilog na pinagkabit-kabit.  Isa sa sinasabi rito, mahalaga raw ang pakiramdam sa tao at sa buhay.  Kung wala raw kasi nito, walang magiging tulak o motibasyon ang tao para gumalaw, mabuhay at…

View original post 774 more words

Ayaw Dumaan

 

Hello, ka-blogs… Ginawa ang post na ito matapos matuklasan ang gamit at paraan ng pagta-tag. Satire piece itong sulatin. Lumang-luma na, pero sana, maaliw pa rin kayo, maski paano. Have a happy week! Kind regards… 🙂

doon po sa amin

 

agawan ng bolpen, anak naman ilang bolpen  ba ang ubos mo sa isang taon, andami ngang bolpen  di naman makasagot, asul na bolpen madalas, ayaw sumulat, baligtad ang hawak ng bolpen, ballpark figure – expression ng mga nagmamarunong, Bic ballpen, binilhan na nga ng bolpen pero hindi pa rin pumapasok, binibigyan naman ng baon pero lagi pa ring walang bolpen, binibilhan naman ng bolpen pero walang sulat ang notebook, bolpen lang ang laman ng bag, bolpeng dilaw, bolpeng hiram lang, bolpeng mamahalin, bolpeng nagtatae, bolpeng pula pang-tsek ng papel, bolpeng walang takip, bolpen lang wala pa, Cross ang pen na ginamit sa Treaty na nagsasalin ng Pilipinas sa Estados Unidos mula sa Espanya, exam na wala pa ring bolpen, guri-guri, gusto ay estudyante sya forever, hiniraman ni ma’am ng bolpen na-tsismis na paborito, hiraman ng bolpen ng bayan, huwag magulo tutusukin kita ng bolpen

View original post 248 more words

Daloy

Hello, ka-blogs! Huling hirit na po for the season itong re-blog ngayon, hihi. Isi-share ko sa inyo itong post ukol sa traffic, ang traffic sa paningin ng isang dakilang commuter, ahaha. Btw, nagkaroon na rin po ang blogger dito ng pambili ng awto noong araw, pero di nya itinuloy. Ang lakas lang ng loob, ahihi… Wala naman po akong masyadong na-derive na aral sa karuwagan kong iyon, hehe. Ang masasabi ko lang, kung natuloy ang pagbili ng kotse noon, malamang, di naisulat ang post na ito, hahaha.

Sana ay nasa maigi kayo. Happy weekend! 🙂 😉

doon po sa amin

Saan papunta ang daang libong sasakyan kapag Biyernes ng alas singko y medya ng hapon? Sa mga panulukan para maghatid ng mga inang nanabik makauwi sa mga anak? Sa mga daang palayo sa mga kompanya at empresa, para iuwi ang ponglibong mga pagal na katawang humihingi ng pahinga? Sa mga kulumpon ng kainan at kapihan, para doon idulog ang mga propesyunal na naghahanap ng paglalagakan ng salaping kinita, habang nilalabanan ang matinding pagkainip sa malamig na kwadradong opisina?

 

Saan pupunta ang mga sasakyang naggigitgitan, nag-uunahang makatalilis, makalayo? Pasilangan? Pakanluran? Pa-ilaya? Pa-ibaba? Mabagal ang andar ng trapiko. Magastos sa gasolina. Mahal ang gasolina – pamahal ng pamahal. Habang dumidilim, lalong bumabagal ang daloy…

 

Naiinip ang tsuper ng dyip, panay ang sulyap nya sa unahan. Malimit ang pag-konsulta sa kanyang relo ng ale sa loob ng taxi. Nagta-tap sa manibela ang kamay ng mamang makisig  na…

View original post 148 more words

may maliit na tao sa malaking mundo…

Image of a man and a child going down the mountains

Mula sa bundok, bababa sa mga lambak at gulod/ karumello.deviantart.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Image of a man and a child playing inside a big indoor space

Aaninagin ang tao, sa malamig at matigas na espasyo/ http://www.flickriver.com

 

may maliit, bahagya nang makitang tao

sa napakalaki,  anong gulong mundo 

pipihit, lalabas – sa tana’y makikihalubilo

hahanapin ang lugar, sa buhay na di piho. 🙂

Image of a man scaling the clouds

Aabutin niya ang ulap, lilipad tulad ng eroplano/ http://www.flickr.com

 

 

Hello, ka-blogs! Hala pa, botohan na bukas, di pa kumpleto ang aking listahan, haha. Kayo ba? O, basta, boto tayo at nang makapaghalal tayo ng mga opisyal na maayos-ayos, ahaha. 🙂

 

Siyanga pala, maiksi lang ang entry natin – para mabaguhan kayo, hehe.  Kung medyo bitin, aanyayahan ko na lang muna kayong basahin ang dalawang lumang tula rito – ang Dito at ang Akala Natin. Ang mga iyan, naikwento sa SSA, inspired ng aklat ng tula ni Grace Paley. Mapapansin nyo rin marahil, nagaya ng bahagya ang sing-song quality ng verses (sing-song talaga, haha). Ay, sa maniwala kayo at sa hindi, pwedeng gaya-gaya ang pagtula… 🙂

 

Nasalubong ko ang Dito noong isang araw at na-realize tuloy – may seminal ideas pala roon – para sa pagbubuo ng Mga Tahi at Paso. Akalain nyo ‘yon? Ahaha. Oo, medyo philosophical pala si poem… Nang ginawa ko, parang katuwaan lang naman, di nga. Ang Akala Natin, may kalaliman talaga ang message and underpinnings – pasensya naman… Iyon yata ang pinakamabigat na blog about blogging post na naisulat, so far. Mas malalim pa wari kaysa sa Gawa-gawa Lamang. Isisisi ko pa rin kay Grace Paley, ahaha. 😉

 

 

Image of a child's hand holding the world

Mas manageable ang mundo pag may Nanay, di nga… / lissalauria.blogspot.com

 

Maligayang kaarawan kay May 11, sa Inay namin, kahapon. Happy Mother’s Day din sa kanya. Sana ay happy ka, Inay. Ingat ka lagi… Mwah, mwah, mwah! 🙂

 

Maligayang Araw ng Nanay sa lahat ng kananayan. Mabuhay ang mothers dearest! Siyanga pala, ganito ang itsura ng mundo pag may Nanay pa ang tao, di nga… 😉 By the way, nami-miss ko pa rin sya, but not as bad as before. May naitulong ang blogging, in several ways, ahaha. Cheerio! 😉 🙂

 

Pangako ng Tag-ulan

image of rural folks walking in the rain

Tag-ulan na! / brommel.net

 

Doon sa amin, ang pagdating ng tag-ulan ay maraming ibig sabihin. Sa pinakamalapit, nangangahulugan ito ng paglamig ng panahon, ng pirming pagkabasa ng lupa at ng pagbeberde ng mga halaman sa paligid. Nangangahulugan din ito ng parating pagdudumi ng sahig, ng hirap sa pag-alis at pag-uwi ng bahay at ng pana-panahong pagkahuli sa pagpasok. Mas madalas sa hindi, nangangahulugan itong makulimlim ang paligid, masarap humiga at matulog o di kaya naman – tumigil sa kusina at humigop ng mainit na sabaw.

 

image of fresh mushroom soup

Masarap humigop ng sopas na kabuteng may talbos/ reelandgrill.blogspot.com

 

Parang kailan lang, tila bibigay ang iyong katinuan sa tindi ng init – nagbibitak-bitak ang lupa, nangunguluntoy at nangangamatay ang mga halaman at nakakapag-init ng ulo ang init ng singaw ng hangin. Parang kailan lang, humihingi ka ng hustisya sa langit, nagdarasal na sana’y palamigin ang panahon, sana’y pwedeng maglangoy araw-araw at sana, kung pwede lang, maging mas mabait si Inang kalikasan…

 

Larawan ng lupang nagkakabitak-bitak pag tag-araw sa Pilipinas

Tag-araw na humihigop sa lakas ng lupa/ liveinthephilippines.com

 

At kung kailan natanggap mo nang magtiis sa maalinsangang pag-iral, anupa’t dumating na parang nanunukso ang ulan sa mga hapon ng Mayo. Parang naglalaro – matinding sikat ng araw sa umaga, iinit at magiging maalinsangan sa bandang gitna ng araw at pagkatapos ay biglang may papatak na ulan makapananghalian – sa loob lamang ng limang minuto at kagyat ding mawawala. Susunod ang init na nakakasakit ng ulo at nakapanlalagkit ng katawan. Masasambit mo tuloy, ‘Hanggang kailan ba ang summer?’.  Na maya-maya pa’y sasagutin ng buhos ng ulang tatagal ng dalawa hanggang tatlong oras. Masasabi mo na lang sa sarili, ‘Mapagbiro nga ang panahon.’

 

Image of a water faucet turning out water

Matapos ang matinding init, bubuhos ang malakas na tubig/ zamboangajournal.blogspot.com

 

Habang nagsasalitan ang init sa umaga at ang ulan sa hapon, hindi mo napapansing humahaba na pala ang araw. Na mas maaga nang nagpapakita si Haring Araw – bago mag-alas-sais ng umaga – at mas gabi na kung magpaalam – pasado alas-sais ng gabi. Hindi mo namamalayan, unti-unti pala, andyan na ang tinatawag na the long days of June.

 

image of a subdivision road on mid-June

Makulimlim at basa ang paligid mula gitna ng Hunyo/ rogerstrukhoff.sys-con.com

 

At habang abala ka sa mga intindihing may kinalaman sa paghahati ng taon – report na kailangang matapos at maipasa, mga gastusin para sa pasukan at mga bilihing dapat mabili na bago muling sumikip ang trapiko sa mga lansangan – saka mo napagtantong tila huli ka na. Huli na naman. Nakapagpalit na pala ang panahon. Ang dami mo pa sanang balak gawin – makapag-outing kasama ang mga dating kaibigan, makadalaw sa ilang piling kamag-anak at makapunta sa ganitong lugar na matagal mo nang sinasabing iyong gagawin. Ah, kung pwede lang — susian pabalik ang panahon…

 

image of a sea and mountains in surigao del sur

May bakasyon ka pa sanang binabalak/ surigaodelsur.net

 

Sa balita sa telebisyon mo unang narinig – may mga lugar na nag-uumpisa na namang bahain, may mga estudyanteng hindi makapag-klase dahil sinira ng bagyo ang silid-aralan at tataas na naman ang presyo ng gasolina at mga bilihin dahil sa inaantabayanang pagtaas ng demand ngayong tag-ulan. May bago pa ba? Mga dati na itong balita, mga dating kaganapang sa tuwi-tuwina’ y parang bago sa pandinig at nakakagulat. Saglit kang titigil para limiin ang mga narinig sa balita, para idugtong ang mga kaganapang iyon sa sariling buhay at routines

 

image of a child in raincoat and with an umbrella

Umpisa ng pasukan, bwelta ng tag-ulan/ elvirasroundabout. blogspot.com

At mapagkukuro mong tulad ng pagdating ng tag-ulan, tila binigla ka pa rin ng mga ito. Tila hindi ka pa rin sanay. Alam mong andyan na at may mga senyales naman – may mga paunang pasabi. Pero parang nababaguhan ka pa rin? Alam mong totoo at nararanasan mo na nga pero hayon, kinukumbinsi mo pa rin ang sarili para maniwala…

 

Ang aming lugar sa probinsya ay mataas, bulubundukin at marami-rami pa ang mga puno roon. Hindi iyon gaanong bahain. Siguro, kada apat o limang taon lamang binabaha ang aming nayon at pag nagkakataon, kagyat rin namang humuhupa ang tubig.

 

image of a zero-visibility road in the philippines

Madilim at nagsusungit ang langit, delikado ang daan/ article.wn.com

Pero hindi simple ang tag-ulan sa amin. Kadalasan, ang isang mahinang bagyo pa lamang ay may kasama nang sangkatutak na hangin. Hindi umuubra roon sa amin ang simpleng payong pag lumalabas ng tag-ulanan na. Pag nagsusungit ang panahon, kailangang naka-full battle gear – sombrero, makapal na jacket, botang sapatos at tungkod para sa madulas at delikadong paglalakad. Winter outfit, ‘ika nga.

 

Hindi rin biro ang nasisira sa amin pagdating ng ulanan – gumuguho ang ibang lupa, bumibigay ang mga bakod at nasisira ang kulungan ng mga hayop. Ang mga puno ay humahapay at ang iba’y nangapuputol at humahandusay na lang sa daan. Ang mga taniman ay nagmimistulang niyurakan ng kung ilang higante. Ang mga bunga ng kahoy na pambenta sana ay nangalaglag lamang sa lupa habang ang mga sanga at baging ng mga gulay ay humahalik sa lupa at sa gayo’y inaani nang wala sa panahon.

 

image of humans, plants and things being carried away by strong wind

May panahong nagmamaktol ang kalikasan/ aynaku.net

May mga hayop ding namamatay dahil sa sipon o di kaya naman ay epekto ng lamig. Limitado ang oras sa pagtatrabaho ng mga tao at ganoon din ang kanilang kita. Kung sinasama, marami-rami ang mga bata at matatandang dinarapuan doon ng sakit. Mahaba-haba ang listahan ng mga hirap at pasakit sa buhay na dala ng  tag-ulan sa mga taga-roon sa amin.

 

Subalit ang panahong nagagalit at nagmamaktol ay siya rin namang nagbibigay-biyaya at sa tuwina’y nagpapayabong sa mga nilalang doon. Sa umpisa ng sunud-sunod na ulan sa gawing dulo ng Hunyo, makikita mong nababalot ng luntian ang paligid doon sa amin. Bawat sulok na iyong mamasdan ay tila sariwa at bago. Matingkad na kape ang kulay ng lupa. May hamog pa ang mga dahong tinatamaan ng unang sikat ng araw. Tila batang nagsasanay lumakad ang buong kapaligiran – masigla ang padyak at payak ang gibik ng galak sa bawat hakbang na mapagtagumpayan.

 

image of leaves on trees after the rain

Muling sumisigla ang mga dahon ng halaman/ imagesphilippines.com

 

 

 

 

 

 

image of small plants after the rain

Tila muling umiigkas ang mga munting tanim/ philippinesdailyphotos.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sa mga taga-amin, ang tag-ulan ay nangangahulugan ng muling pagkabuhay ng mga ilog at sapa, ng muling pagdami ng mga hayop at kulisap at ng pagbabahagi muli ng lupa sa mga taong doo’y yumayapak at nagbubungkal. Ang tag-ulan ay paggising ng kamalayang dati’y alinman sa nagdaramot o di kaya’y natutulog. At kahit ano pa ang inaasahang daluyong at panganib sa hinaharap, sa ngayo’y maiging tanggapin at panghawakan na lang muna ang pangako ng tag-ulan – ang muling pagpapalit-balat ng buhay. 🙂

 

imageof children bathing in the rain

Hinuhugasan ang paligid, inaalis ang ating mga takot/ mommawannabe.com

 

* Ang may-akda ay kumuha ng inspirasyon sa mga naisulat nina Verlyn Klinkenborg at Donald Hall, dalawa sa mga manunulat na itinuturing niyang bihasa sa paksang the changing of the seasons, para maisulat itong post. Salamat sa pagbabasa at sa pagpasyal sa amin. 😉