Hindi na maputik ang daan sa amin, part 5

Hello, mga ka-blogs! Punta na tayo sa bayan… Sa mga bayan sa Europe, ahihi.😉

Sa Europa, ang pagkakaroon ng mga bayan ay nag-umpisa around 10th century. Sa bandang Italya o Italy, site ng dating Roman Empire. Dangan nga lamang, wala pang Italy noon. Katunayan, wala pa noong tinatawag na nation-state o bansa sa lugar. Nang panahong iyon, medieval times, mayroon nang tinatawag na mga kaharian o kingdoms, subalit ang pamumuno ng mga hari at prinsipe ay parating subject to questions at mga pag-aalsa ng iba’t ibang fiefdoms, bishops, lords at counts.

Image of Genoa, an old town in Italy

Larawan ng Genoa, isa sa mga napakaluma pang bayan sa Italya/ http://www.flickr.com

Wala pa noong tinatawag na unification o pag-iisa sa ilalim ng iisang watawat o bandera. Wala pang sovereign in the real sense of the word – isang hari o pinunong kukumpas sa buong teritoryong nasasakupan. Katunayan, ang papel na isinulat ni Machiavelli noong 16th century, The Prince, ay isang panawagan para sa pagkakaroon ng sovereign o despot na siyang susupil at maghahari sa hiwa-hiwalay na mga principalia o city-states at mga bayan sa dating Roman Empire. Panahon pa iyon ng mga trading centers,  ang pinakamasagana at sikat noon ay ang Florence, kung saan pinakamayaman ang Medici family.

Ang mga bayan sa Europa ay nag-umpisa bilang trading centers o sentrong kalakalan. Karamihan sa mga kabayanan ay nabuo malapit sa ilog o kaya ay sa mga daang pang-kalakalan. Sa pag-usad ng mga taon, ang agricultural villages na karaniwang nasa ilalim ng feudal rules o pamumuno ng panginoong maylupa ay  naka-develop ng mga produkto at serbisyong lampas sa pangangailangan ng nasabing isolated villages. Sa pagkakaroon ng surplus, doon uusbong ang kalakalan at palitan sa mga magkakaibang komunidad.

Ang mga unang bayan sa kontinente ay nasa dating sites ng Roman Empire (central and Northern Italy), sa Rhineland (Germany, sa kasalukuyan), sa may Swiss Alps (daanan ito ng trade patungong Switzerland galing sa ibang bahagi ng Europa) at sa ilang parte ng Gaul (France, sa kasalukuyan). Sa Inglatera, ang mga unang bayang naitala sa kasaysayan ay noong 12th century.  Walled places ang mga naunang bayan sa Europe. May moog o fortified ang pamilihan para di masasalakay ng mga pirata, manloloob at taong-labas; maging ng feudal lords mula sa ibang lugar. Kung kaya, burg (German root) ang tawag  sa  bayan, ibig sabihin ay fortress.  Kalaunan, tinawag silang bourgeoisie sa salitang French, kahulugan ay middle class.

Image of the old Prague in Czech Republic

Larawan ng lumang bayan ng Prague sa Czech Republic. Ito ang town square/ http://www.theodora.com

Middle class ang tawag sa mga unang taga-bayan sapagkat hindi sila nabibilang sa mga magsasaka (serfs in the villages),  o, mga mandirigma o sundalo at di rin naman nabibilang sa nobility o naghaharing uri (nobles, lords, bishops and counts). Karamihan sa kanila ay artisans o craftsmen gaya ng metal smiths, bakers, sewers at iba pang pioneer crafts o trades na kalaunan ay tatawaging shopkeepers o proprietors. Sa paglipat at pagtigil nila at ng kanilang mga pamilya sa trading centers, nagbuo ang artisans ng guilds o association.

Layunin ng guilds ay protektahan ang kasapi ng trade, itaguyod ang commerce at para rin magbuo ng charter. Sa charter nakalagay ang mga karapatan ng guildsmen, kapalit ng mga buwis at bayarin nila sa feudal lord na siyang may-ari ng trading center. Subalit, pana-panahon, ang teritoryo nila ay sinusugod pa rin ng ibang feudal lords o mga taong-labas. Kung kaya, ang ibang bayan noon sa Europa ay mayroong tinatawag na communes o militia force, binubuo ng guildsmen na handang tumulong i-depensa sa atake ang sentrong kalakalan. Sa bandang Swiss Alps, malalakas ang communes sa mahaba-habang panahon.

Kung ang serfs o vassals sa kanayunan ng Europa noon ay nasa ilalim ng feudal lords bilang tenants o bilang indentured members, ang craftsmen ng feudal ages sa kalakhan ay itinuturing na freemen o malalayang miyembro ng lipunan. Isang kabalintunaan, ang free towns ay nakaasa sa kanayunang nakatali (unfree labor).  Ang mga unang bayan ay nakadepende sa rural areas. Hindi na kasali sa food production ang town-dwellers, pero doon pa rin sa mga nayon nanggagaling ang kanilang supply ng mga pangangailangan.

Ang mga unang bayan daw sa Europa ay ubod ng dudumi. Wala pa noong regulasyon sa hygiene sa pamilihan at sa mga tirahang kalapit nito. Wala pa ring sewege system sa karamihan ng kabayanan at pana-panahon, nagkakaroon ng epidemya. Wala pa rin noong mga ilaw sa daan at delikado ang maglakad sa bayan kung gabi. Mas mahal ang halaga ng lupa sa bayan kung bibilhin man o uupahan lang, kaya ang kalakalaran, may shop sa ibaba at tirahan sa ikalawa at ikatlong palapag ng isang bahay o gusali. Sa Europa, uso noon ang maliit ang sukat ng first floor at palaki o palapad ang sukat o floor space, habang paakyat.

Image of a shopkeeper and his shop in old Europe

Larawan ng sinaunang shopkeeper sa Europa/ http://www.in-sense.org

Ang merchants and shopkeepers ng feudal Europe ang pre-cursors ng manufacturing o malakihang produksyon para sa mass market. Sa pag-unlad ng sinasabing division of labor, sa pagkatuklas ng mas maraming tools and systems of production, sa pagkakaroon ng maramihang upahan o hired hands, maipupundar ang production lines na may kakayanang tumugon sa demand ng mas dumaraming populasyon ng nangangailangan at mamimili ng mga produkto at serbisyo.

Unti-unti, sa susunod na mga daantaon, ang middle class towns ay aasenso at magkakaroon ng sariling mga kalakaran, gawi at istilo ng pamumuhay. Karamihan sa walled towns ng feudal Europe na nasa ports, katagalan ay magdi-develop into cities or city-states. Ang kalakalan nila ay di na lamang sa mga kalapit na bayan at lungsod, kundi maging sa mga malalayong lugar at aabot pa sa ibang kontinente.🙂

8 responses to this post.

  1. wow napaka-informative naman nito, miss S. gustong gusto ko talaga makarating sa Europa. sana one day, makapunta ako dun.

    kamusta ka, sis? long time no hear. hope all is well lagi sa yo…

    Tugon

    • hello, ms. gbp… salamat. ay, oo, makakarating ka roon isang araw, kaya mo ‘yun. napag-iipunan naman, ‘kaw pa…🙂

      just fine, salamat po. hope things are better on your side. salamat sa pagdaan, have a great week…🙂

      Tugon

  2. Ako din. I wanna go to Europe. Pangarap ko talaga yun.

    Tugon

  3. ang dami ko natutunan! galing!!Gusto ko rin pumunta ng Europe…Sama po!!:))

    Tugon

    • hello, eirene… teynks for coming over here, natuwa ako. ahaha, karami nga yatang inputs nitong sulatin, parang review ng History no’ng high school, hehe. tara sa Europe, start nang mag-ipon (seven years daw na ipunan ang isang tour do’n), tapos, gala to the max tayo, hehehe. gandang araw sa ‘yo…🙂 ~ate san

      Tugon

  4. Rhineland pala dating pangalan ng Germany. WOWWW!!! Hakhak. Napanood ko sa NatGeo dati sa Rome hanggang ngayon ata may town pa rin na wala pa ring proper sewage system. Ay galing galing! Napunta tayo sa Europa! Hakhak. Kaya siguro flat ang tawag ng mga British sa apartment nila, kasi di masyadong malaki (?). hehe.

    Tugon

    • hello… Rhineland, isa sa mga itinawag sa lugar na known today as Germany. panahon pa ata ng Roman Empire ang bansag. matagal na panahon silang under the Roman Empire, umpisa noong A.D. or parang period of written history, gano’n ata, hehe.😉

      ows, talaga? possibly. medyo weird din ang Italians kumpara sa other European peoples. marami silang pagkakahawig sa atin sa culture, alam mo ba ‘yon? o, tayo sa kanila, hehe. para silang from a tropical country – expressive magsalita, di conscious sa time and in many ways, provincial… ^^

      haha, baka nga yon ang dahilan bakit flat ang tawag nila. sa old English people kasi, may house sadya (villa) sa countryside tapos they buy or lease a place (apartment) sa city para doon sila nag-i-stay para maka-socialize. do’n sa mga may pera, haha😉🙂

      Tugon

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Palitan )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Palitan )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Palitan )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Palitan )

Connecting to %s

%d bloggers like this: